واكاوي مسائل و مشكلات ساختار فضايي منطقه شهري تبريز

شهرها به عنوان فضايي مستقل از پيرامون خود محسوب نمي‌گردند و با توجه به تعاملات گسترده شهرها با مناطق پيراموني و اثرگذاري اين روند در ابعاد مختلف، بررسي ساختار فضايي منطقه شهري ضرورتي اجتناب‌ناپذير مي‌باشد. در اين راستا، هدف از تحقيق حاضر بررسي مسائل و مشكلات منطقه شهري تبريز و ارائه راهكارهايي به منظور ارتقاء و توسعه محدوده مورد مطالعه مي‌باشد. از اين‌رو، روش تحقيق در مطالعه حاضر آميخته (كمي-كيفي) با هدف كاربردي و ماهيت تحليلي-اكتشافي مي‌باشد كه به منظور تجزيه و تحليل اطلاعات از مدل تحليل عاملي در محيط نرم‌افزار SPSS استفاده شده است. جامعه آماري تحقيق را نيز مديران و مسئولان شهري تشكيل داده‌اند كه با توجه به مشخص نبودن حجم جامعه آماري، 100 نفر از طريق روش كوهن و نمونه‌گيري غيرتصادفي هدفمند به عنوان حجم نمونه تعيين گرديده است. يافته‌هاي تحقيق نشان مي‌دهد كه مهمترين مسائل و مشكلات منطقه شهري تبريز در قالب 6 دسته اصلي قابل تقسيم‌بندي بوده كه بر مبناي مدل تحليل عاملي 81/45 درصد از مسائل و مشكلات منطقه شهري تبريز را دربر مي‌گيرد. عامل‌ها و مسائل استخراج‌شده به ترتيب اهميت شامل مسائل ساختار و سازمان فضايي، مسائل زيست‌محيطي، آسيب‌پذيري كالبدي، مسائل اقتصادي، شبكه ارتباطي، حمل‌ونقل و ترافيك و مسائل اجتماعي-فرهنگي بوده كه ارزش ويژه آنها نيز به ترتيب6/915، 3/422، 2/711، 2/091، 1/822 و 1/327 مي‌باشد. نتايج نيز نشان مي‌دهد كه ساختار يك‌طرفه و تك‌قطبي منطقه (مادرشهر تبريز) تأثير بسزايي بر افزايش مسائل و مشكلات داشته است و نياز است تا با تأكيد بر توزيع فضايي متعادل عملكردها از فشار بيش از حد به شهر تبريز جلوگيري به عمل آيد.