نظري كوتاه به استشراق در عرصه‌ي فقه و حقوق اسلام

شرق ‌شناسي، يك جريان فكري فراگير است كه در دوره‌ي جنگ‌هاي صليبي به منظور مطالعه، شناخت و گفتمان پيرامون ماهيت اسلام شكل گرفت و تا عصر حاضر نيز ادامه يافته است؛ شرق‌ شناسان در سده‌هاي اخير با جديت بيشتر جنبه‌هاي مختلف حيات فكري، سياسي و اجتماعي مسلمانان را مورد مطالعه قرار داده و آثار بسياري را نيز در اين زمينه نگاشته‌اند. يكي از حوزه‌هاي مورد توجه مستشرقان، فقه و مباني حقوق در اسلام است كه مستشرقان در آن به گونه‌اي روش‌مند، مطالعه و نظريه‌پردازي داشته‌اند. اين مقاله با روش تبييني و تحليلي و از طريق مراجعه به داده‌هاي كتابخانه‌اي، به نقد و بررسي آراء مستشرقاني چون گلدزيهر و شاخت كه در زمينه‌ي فقه و حقوق اسلامي ديدگاه‌هاي قابل توجهي دارند، پرداخته است. نتايج حاصل از بررسي‌ها در اين پژوهش نشان مي‌دهد اكثر ديدگاه‌هاي اين گروه از شرق‌شناسان از جمله اخذ حقوق اسلامي از روم يا آغاز فقه و حقوق اسلامي همزمان با گسترش فتوحات، به دليل عدم دسترسي به منابع معتبر اسلامي بدون مطالعه‌ي دقيق و يا به گونه‌اي مغرضانه مطرح شده است.