چشم انداز تاثير تغيير اقليم آينده بر منابع آب و عملكرد چغندرقند در حوضه درياچه اروميه

شواهد موجود نشان مي دهد تغيير اقليم ثبات توليد منطقه اي محصولات كشاورزي را در چند دهه آينده نامطمئن خواهد ساخت. اين تحقيق، با استفاده از مدل SWAT به ارزيابي اثرات تغيير اقليم بر هيدرولوژي و عملكرد چغندرقند به عنوان يكي از محصولات غالب در حوضه آبخيز درياچه اروميه پرداخته است. در اين راستا نخست مدل SWAT بر اساس رواناب ماهانه 23 ايستگاه آبسنجي و عملكرد سالانه گياه به طور همزمان شبيه سازي شده سپس خروجي مدل با استفاده از الگوريتم SUFI2، در نرم افزارSWAT-CUP  براي دوره پايه 2014-1986 مورد واسنجي و اعتبارسنجي قرار گرفت. مقادير نش-ساتكليف و آماره اريب براي رواناب در دوره واسنجي با مقادير به ترتيب 0.43 و 45% و در دوره اعتبارسنجي به ترتيب 0.53 و 16% و همچنين شاخص توافق 0.71 و آماره اريب بسيار پايين (6-% تا 10%) براي توليد محصول، كارايي مدل در شبيه سازي منابع آب و عملكرد گياه را تاييد كرد. گام بعدي، ريزمقياس نمايي و تصحيح خطاي داده هاي دما و بارش دريافت شده از سه مدل GFDL، HadGEM2 و IPSL تحت سناريوهاي انتشار RCP4.5 و RCP8.5 با استفاده از نرم افزار CCT بود. در ادامه داده هاي ريزمقياس شده به مدل SWAT معرفي و در نهايت متغيرهاي هيدرولوژي و عملكرد چغندرقند براي دوره 2050-2021 ارزيابي گرديد. در حالي كه اكثر سناريوها نشان دهنده تغيير بارش، بين 12-% تا 35+% بودند، افزايش دما (°C 2.7)، باعث افزايش تبخير و در نتيجه افزايش فشار بر منابع آبي و رواناب به ويژه در ماه هاي آغازين دوره رشد گياه شده و در نهايت، كاهش عملكرد گياه (45-%) دور از انتظار نيست. بدين معني كه عملكرد چغندرقند در برابر تغييرات اقليمي بسيار آسيب پذير بوده و توليد اين محصول در منطقه مورد مطالعه طي دوره آتي، دست خوش تغيير قرار خواهد گرفت.