استخراج و تحليل الگوهاي سينوپتيك و پايش منشاء و مسير عبور توفان‌هاي گردوغبار مطالعه موردي: استان اردبيل، ايران

امروزه ريزگردها و توفان هاي گردوغبار به يكي از مسائل و مشكلات مهم كشور ايران و ساير مناطق جهان تبديل شده است. اين پژوهش درصدد استخراج الگوهاي سينوپتيك توفان هاي گردوغبار استان اردبيل و پايش و منشأيابي مكان برخواست آن به انجام رسيده است. بازه زماني موردمطالعه 34 ساله (2013 – 1979) مي باشد. از داده هاي ايستگاه هاي سينوپتيك استان اردبيل و داده‌هاي سطوح فوقاني جو سازمان ناسا جهت انجام پژوهش پيش رو استفاده به عمل آمد. جهت نيل به اهداف پژوهش از روش هاي محيطي به گردشي، خوشه بندي سلسله مراتبي و مدل HYSPLIT بهره گرفته شد. با توجه به نتايج حاصل شده 3 الگوي ارتفاع ژئوپتانسيل تراز 500 هكتوپاسكال شناسايي گرديد. الگوي شماره 1 و 2 تقريباً مشابه به يكديگر بوده و بيانگر رخ داد ناوه عميق است كه از اروپاي مركزي شكل‌گرفته و تا نيمه هاي درياي سرخ امتداد داشته است. در الگوهاي يادشده منطقه مورد مطالعه در شرق ناوه مذكور قرار داشته است. الگوي سوم بيانگر رخ داد بلوكينگ بريده كم فشار بر فراز درياي سياه و مناطق هم‌جوار و قرارگيري استان اردبيل در شرق ناوه متشكل از بلوكينگ مي باشد. منشأ ريزگردها در الگوهاي 1 و 2 نواحي شرقي كشور عراق و غرب كشور ايران و در الگوي شماره 3 در ارتفاع 500 هكتوپاسكال نواحي مركزي كشور عراق و در ارتفاعات 850 و 1000 هكتوپاسكال نواحي مركزي كشور سوريه مي باشد.