بررسي سيل استان گلستان از ديدگاه همديدي و آماري ( مطالعه موردي: اسفند 1397)

سيل يكي از مخرب ترين بلاياي طبيعي به‌حساب مي آيد و همه‌ساله خسارات گسترده اي را به منابع مالي و انساني كشور وارد مي آورد. بخش هاي عمده اي از كشور ايران، همواره در معرض خطر وقوع سيل قرار دارند. در اين بين، حوضه آبريز گرگان و اترك از اهميت بيشتري برخوردار است، به‌طوري‌كه در سال هاي اخير چندين مورد سيل مخرب در استان گلستان رخ داده كه موجب تلفات انساني و خسارت اقتصادي فراواني شده است. هدف از اين مطالعه بررسي و آشكارسازي شرايط اقليمي، همديدي و ترموديناميكي حاكم بر رخداد سيل اسفند 1397 در استان گلستان به‌منظور شناسايي سامانه هايي جوي است كه منجر به سيل هايي نظير سيل فوق بشود. اين بررسي شامل تحليل آماري ايستگاه هاي استان (گرگان، گنبدكاووس، بندرتركمن، علي آبادكتول، هاشم‌آباد، كلاله و مراوه تپه)، محاسبه دوره برگشت بارش ها طي دوره آماري موجود هر ايستگاه، تحليل نقشه هاي همديدي در روز رخداد سيل و نيز محاسبه شاخص هاي ناپايداري ايستگاه گرگان مي باشد. نتايج آماري نشان داد كه ايستگاه هاي گرگان و گنبدكاووس هركدام با بيشترين بارش از نوع حدي در اسفند 1397، داراي دوره برگشت 800 و 400 سال بودند. همچنين در روز 27 اسفند بالاترين ميزان شاخص ناپايداري گرگان با مقادير 26 =K درجه سلسيوس، 07/ 2 =PW سانتي متر و 48 =TT همراه با نم نسبي زياد در سطح زمين (حدود 80 درصد) به‌دست‌آمده است. تحليل نقشه هاي همديدي مبين افت شديد فشار سطح دريا و ارتفاع تراز مياني به همراه يك ناوه عميق در منطقه موردمطالعه در اواخر اسفند 97 بوده كه در نهايت منجر به بارش هاي فرين و رخداد سيلاب در منطقه شده است.