بررسي ويژگيهاي ظاهري درختان كهنسال پهن‌برگ و سوزني‌برگ به منظور كاربرد آنها در احياي جنگلهاي استان ايلام

درختان كهنسال به‌عنوان مهم‌ترين ذخاير ژنتيكي كشور از اهميت و ارزش زيادي از جنبه هاي مختلف اكولوژيكي، مديريت احياي جنگل، اكوتوريسم و حتي تاريخي برخوردارند. در اين پژوهش پس از شناسايي درختان كهنسال در جنگل هاي استان ايلام، ويژگي هاي ظاهري آن‌ها شامل قطر برابرسينه، ارتفاع تنه، ارتفاع كل، طول تاج، قطر حداقل و حداكثر تاج، سلامت تاج، شادابي تاج، تقارن تاج، سلامت تنه و شكل تنه بررسي شد. انتخاب درختان كهنسال بر اساس معيار قطر برابرسينه بود. بعد از جنگل گردشي تعداد 43 درخت كهنسال متشكل از 5 اصله لرگ، 5 اصله نارون، 11 زبان گنجشك، 3 داغداغان، 4 چنار، 4 انجير، 7 زيتون و 4 زربين شناسايي شد. نتايج نشان داد كه از درختان تك تنه اي، چنار حائز بيشترين ميانگين قطر برابرسينه (171 سانتي متر)، ارتفاع كل (8/15 متر) و ارتفاع تنه (6 متر) بود و از درختان چندتنه اي، زيتون داراي بيشترين ميانگين قطري (260 سانتي متر) بود. لرگ و نارون بيشترين ميانگين طول تاج (11 متر) و زبان گنجشك بيشترين مساحت تاج (195 مترمربع) داشتند. بيشترين درصد تنه هاي واحد متعلق به لرگ (80 درصد) و داغداغان (67 درصد) بود. بيشترين درصد تنه هاي سالم متعلق به زربين (50 درصد) و زيتون (50 درصد) و بيشترين درصد سلامت تاج متعلق به لرگ (100 درصد)، داغداغان (100 درصد)، چنار (100 درصد)، زيتون (100 درصد) و انجير (100 درصد) بود. بيشترين درصد تقارن تاج متعلق به داغداغان (100 درصد) و بيشترين درصد شادابي تاج متعلق به لرگ (100 درصد)، زبان گنجشك (100 درصد)، داغداغان (100 درصد)، چنار (100 درصد)، زيتون (100 درصد) و انجير (100 درصد) بود. بر اساس ويژگي هاي ظاهري مطلوب درختان كهنسال مي توان با توليد نهال هاي مقاوم حاصل از بذر آن‌ها به تقويت و احياي جنگل هاي زاگرس كمك كرد. واژگان كليدي: درختان كهنسال، كمي و كيفي، جنگل هاي بلوط، ايلام [1] اين مقاله برگرفته از پروژه ملي مصوب موسسه تحقيقات جنگل ها و مراتع كشور كه زير پروژه آن در استان ايلام اجرا شده است، مي باشد. [2] . نويسنده مسئول: استان ايلام، شهرستان ايلام، مركز تحقيقات و آموزش كشاورزي و منابع طبيعي،