تحليل روند دوره هاي بارشي ايران

هدف اين مقاله آشكارسازي تغييرات در سري هاي زماني شاخص هاي فراواني و شدت بارش يك تا شش روزه ايران و خوشه بندي ايستگاه‌ها براساس تغييرات رخ‌داده در نيم‌قرن اخير است. روند تغييرات فراواني و شدت هر دوره با استفاده از آزمون من-كندال و برآوردگر شيب سن طي دوره 2018-1968 شناسايي شد. سپس با استفاده از روش تحليل مؤلفه‌هاي اصلي و روش تحليل خوشه اي، كل ايستگاه‌ها براساس روند تغييرات سالانه شاخص هاي فراواني و شدت بارش به ترتيب در پنج خوشه (فراواني) و چهار خوشه (شدت) دسته‌بندي شدند. ايستگاه‌هاي خوشه 1 و 2 نمايانگر فراواني دوره هاي بارشي با روند منفي شديد يا بدون روند هستند. اين دو خوشه بيشتر در نيمه ي جنوبي ايران استقرار يافته اند. ايستگاه‌هاي خوشه 4 و 5 نمايانگر فراواني دوره هاي بارشي با روند مثبت (ملايم) هستند كه عمدتاً در بخش شمالي كشور واقع هستند. ايستگاه‌هاي خوشه 3 نمايانگر فراواني دوره هاي بارشي با روندهاي كاهشي (ملايم) هستند كه بيشتر در غرب و جنوب‌غرب ايران متمركزند. نتايج خوشه بندي ايستگاه‌ها براساس شاخص شدت دوره هاي بارشي برخلاف نتايج فراواني، الگوي خاصي را نشان نمي دهند؛ اما در خوشه ي ۱ روندهاي كاهشي شديدي در طول نيم قرن اخير تجربه شده است. ايستگاه‌هاي اين خوشه بيشتر در مناطق شمالي كشور متمركزند. ساير خوشه ها تقريباً در تمام مناطق كشور پراكنده شده اند. بر اين اساس مي توان نتيجه گرفت كه فراواني دوره‌هاي بارشي در عرض هاي شمالي كشور روندهاي افزايشي (متوسط يا ضعيف) و شدت دوره هاي بارشي در اين عرض ها روند كاهشي شديدي داشته اند.