بررسي زماني-مكاني تبخير و تعرق در بخش جنوبي حوضه آبريز رودخانه ارس

در اين مطالعه، تغييرات زماني-مكاني تبخير و تعرق (ET) در بخش جنوبي حوضه آبريز رودخانه ارس مورد بررسي قرار گرفت. براي اين منظور، از داده هاي شبكه بندي شده ET مدل FLDAS Noah با تفكيك افقي 0.1*0.1 درجه براي يك دوره 38 ساله (2019-1982) استفاده شد. پس از اعتبارسنجي داده ها، ابتدا مقادير متوسط سالانه ET براي منطقه تعيين گرديد. سپس توزيع ماهانه و فصلي پارامتر به شكل فضايي مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت. در ادامه وردايي ها و ناهنجاري هاي سال به سال ET  ارزيابي شد. همچنين پراكندگي فضايي فراواني وقوع ET با لحاظ نمودن آستانه هاي مطلق 50، ،80، 100 و 120 ميلي متر براي حوضه ارس بررسي شد. نتايج بيانگر آن است كه ET سالانه در شرق حوضه بالاتر از غرب حوضه مي باشد. در مقياس فصلي، به ترتيب فصل بهار و تابستان بيش ترين مقادير ET را به خود اختصاص داده اند. در مقياس ماهانه، ماه هاي مي ژوئن، آوريل و مارس داراي بيش ترين مقادير ET بوده اند. در مقابل، ماه هاي فصل پاييز و زمستان پايين ترين مقادير متوسط ET را به خود اختصاص داده اند. همچنين كل حوضه در طول دوره مطالعه، سه دوره مشخص از تغييرات ET را تجربه نموده است كه در بخش هاي شرقي و غربي حوضه، عليرغم رفتار مشابه در دوره هاي دوم و سوم، تفاوت برجسته اي در دوره اول ملاحظه گرديد. يافته ها همچنين حاكي از وجود ناهنجاري مثبت بعد از سال 2002 در كل حوضه است كه بالاترين مقادير آن در سال 2018 در غرب حوضه بوقوع پيوسته است. بررسي فراواني وقوع آستانه هاي مطلق  ET بر روي حوضه، نشان دهنده دفعات بالاي وقوع ET در تمامي آستانه ها در شرق حوضه مي باشد. بررسي قريب 4 دهه مقادير ET در حوضه رود ارس، بيانگر افزايش مقادير ET در طي دو دهه اخير بر روي كل حوضه بوده كه مي توان آن را ناشي از وقوع پديده گرمايش جهاني دانست.