كاربرد تطبيقي مدل هاي سري زماني در پيش بيني بارش استان آذربايجان غربي

ارزيابي و پيش بيني تغييرات اقليمي در آينده به دليل اثرات سوء آن بر منابع آبي و محيط طبيعي و همچنين دارا بودن اثرات زيست محيطي، اقتصادي و اجتماعي از اهميت ويژه اي برخوردار است. در اين ميان، بارش نيز از عناصر مهم اقليمي محسوب مي شود كه در شرايط مازاد، خسارات فراواني را به بار مي آورد. استان آذربايجان غربي نيز از اين خسارات مستثني نيست. هدف پژوهش حاضر مدل سازي و پيش بيني بارش 30 ساله در استان آذربايجان غربي است. دوره آماري مورد مطالعه 32 سال (2019-1987) مي باشد. ايستگاه هاي منتخب در سطح استان شامل ايستگاه هاي اروميه، پيرانشهر، تكاب، خوي، سردشت، مهاباد و ماكو مي باشند. از مدل هاي سري زماني ميانگين لغزان، ساريما (آريماي فصلي)، هلت وينترز براي تجزيه و تحليل و پيش بيني استفاده شد و همچنين براي تعيين روند داده ها از رگرسيون خطي و آزمون من-كندال بهره گرفته شد. نتايج نشان دهنده روند افزايشي بارش در ايستگاه هاي اروميه، پيرانشهر، خوي، سردشت و ماكو و روند كاهشي در دو ايستگاه تكاب و مهاباد مي باشند. با توجه به نتايج حاصل از مقايسه مدل هاي مورد استفاده، مدل هلت وينترز با داراي بودن حداقل خطا در ميانگين مطلق انحرافات، ميانگين مجذور انحرافات و درصد ميانگين مطلق خطاها بهترين مدل پيش بيني بارش براي استان آذربايجان غربي معرفي شد.