تبيين بسترهاي رقابت ژئوپليتيكي هند و چين در جنوب غرب آسيا؛ ارائه يك مدل پيشنهادي

هدف: هند و چين به‌عنوان دو قدرت با وزن ژئوپليتيكي بالا شناخته مي‌شوند كه كنش ژئوپليتيكي آن‌ها در ساير حوزه‌هاي جغرافيايي نيز به چشم مي‌خورد. در اين ميان يكي از حوزه‌هاي جغرافيايي مهم كه صحنه رقابت ژئوپليتيكي اين دو كشوراست، منطقه آسياي جنوب غربي است. هدف از اين پژوهش تبيين بسترهاي بسترهاي رقابت ژئوپليتيكي هند و چين در جنوب غرب آسيا و ارائه يك مدل پيشنهادي در اين زمينه است.روش: اين پژوهش با روش كيفي و رويكرد توصيفي – تحليلي و بهره‌گيري از منابع كتابخانه‌اي و پرسش‌نامه به دنبال بررسي الگوي نظري حاكم بر رقابت ژئوپليتيكي دو كشوردر جنوب غرب آسيا است. در راستاي اين پژوهش دوازده نظريه و رويكردي كه توسط انديشمندان شناخته شده در حوزه جغرافياي سياسي و ژئوپليتيك ارائه شده است مورد بررسي قرار گرفته و در ادامه با مطالعه آن نظريه‌ها بيش از 50 شاخص تاثيرگذار بر رقابت ژئوپليتيكي احصاء گرديده است. سپس با بهره‌گيري از تكنيك دلفي و با استفاده از پرسش‌نامه غربالگري شاخص‌هاي تاثيرگذار بر رقابت ژئوپليتيكي دو كشور انجام گرفت.يافته‌ها: نتايج حاصل از اين پژوهش نشان مي‌دهد كه 15 شاخص تاثير گذار در رقابت ژئوپليتيكي دو كشور در آسياي جنوب غرب عبارتند از: تنگه‌هاي استراتژيك موجود در منطقه، موقعيت‌هاي استراتژيك، موقعيت‌هاي ارتباطي، خطوط انتقال منابع معدني، راه‌هاي مواصلاتي دريايي، تلاش براي سيادت منطقه‌اي، كسب موقعيت سياسي، عمق استراتژيك، كدهاي ژئوپليتيك، ژئوپليتيك انرژي، دسترسي به راه‌هاي تجاري، تامين و حفظ منافع اقتصادي پايدار، رقابت بر سر منابع معدني، رقابت بر سر قدرت نظامي و معاهدات دفاعي امنيتي با قدرت‌هاي بزرگ و منطقه‌اي. همچنين شاخص‌هاي احصاء شده در چهار بعد جغرافياي دسترسي، سياسي، اقتصادي و نظامي قرار گرفتند.نتيجه‌گيري: شناخت دقيق بسترهاي رقابت ژئوپليتيكي هند و چين در جنوب غرب آسيا، امكان سياست‌گذاري صحيح جمهوري اسلامي ايران در قبال دو قدرت ياد شده را در منطقه را مشخص مي‌كند.