امكان ‌سنجي پايش تزريق آب با استفاده از داده‌هاي لرزه‌نگاري چهار بعدي در يكي از ميادين نفتي جنوب ايران

درسال ‌هاي اخير، با توجه به افزايش تقاضا و كاهش ذخاير نفتي، روش‌هاي افزايش برداشت از مخازن نفت و گاز مورد توجه بيشتري قرار گرفته‌اند. يكي از اين روش‌ها تزريق آب به مخزن است. به دليل پيچيدگي‌هاي ساختماني و رسوب‌شناسي اكثر مخازن ايران، موفقيت روش‌هاي افزايش برداشت به‌ويژه تزريق آب با عدم قطعيت بالايي همراه است. بنابراين پايش (مانيتورينگ) و كنترل فرآيند تزريق با استفاده از عمليات لرزه‌نگاري چهار بعدي به منظور كاهش ريسك عمليات و افزايش نرخ بهره‌برداري، ضروري مي‌باشد. در اين مطالعه امكان‌سنجي عمليات لرزه‌نگاري با هدف پايش فرآيند تزريق آب در دو لايه مخزني بورگان (ماسه‌سنگي) و ياماما (كربناته) در يكي از ميادين نفتي جنوب ايران در مقياس‌هاي صفر، يك و سه بعدي انجام گرديد. به اين منظور، ابتدا بررسي‌هاي كاملي بر روي مدل‌هاي فيزيك سنگ موجود انجام شد و مدل مناسب فيزيك سنگ كه اكثر پارامترهاي موثر را پوشش دهد انتخاب گرديد. در ادامه، تغييرات لرزه‌اي ناشي از سه حالت تزريق آب سازندي، تزريق آب دريا و تزريق آب هوشمند در هر لايه بررسي شده است. نتايج به دست آمده در مقياس صفر بعدي نشان داد كه مقاومت صوتي به مقدار 4/5 الي 7% براي حالت‌هاي مختلف در هر دو مخزن ماسه‌سنگي و كربناته تغيير مي‌كند. براي انجام مطالعات در مقياس يك بعدي، داده‌هاي لرزه‌نگاري مصنوعي با استفاده از نگاره‌هاي چاه و براي حالت‌هاي مختلف بالا آمدن سطح تماس آب-نفت توليد شد. نتايج مدل‌سازي يك بعدي نشانگر آن است كه جابه‌جايي سطح تماس بيشتر از m 3 در مخزن بورگان و بيشتر از m 7 در مخزن ياماما قابل ثبت توسط داده‌هاي لرزه‌نگاري چهار بعدي خواهد بود. براي انجام مطالعات در مقياس سه بعدي، داده‌هاي لرزه‌نگاري مصنوعي سه بعدي با استفاده از مدل‌هاي استاتيك و ديناميك مخازن بورگان و ياماما توليد شدند. مطالعات امكان‌سنجي با استفاده از داده‌هاي لرزه‌نگاري در مقياس سه بعدي نيز نشانگر امكان پذير بودن داده‌هاي لرزه‌نگاري چهار بعدي براي پايش تغييرات سطح تماس هر دو مخزن بورگان و ياماما در مقياس مخزني مي‌باشد. بنابراين، عمليات برداشت داده‌هاي لرزه‌نگاري چهار بعدي در ميدان انتخاب شده براي پايش و بهينه‌سازي برنامه توليد و پيشنهاد مكان مناسب براي حفر چاه‌هاي جديد پيشنهاد مي‌گردد.