امكان ‌سنجي مناطق ذخيره ‌سازي گاز با استفاده از مدل AHP_fuzzy: مطالعه موردي استان بوشهر

ذخيره‌ سازي گاز يكي از اجزاي حياتي سيستم انرژي جهاني است و نقش مهمي در تضمين امنيت انرژي ايفا مي‌كند، به ‌ويژه در كشورهايي كه به‌شدت به گاز طبيعي به‌عنوان منبع اوليه انرژي متكي هستند. با افزايش تقاضا براي گاز طبيعي، نياز به تأسيسات ذخيره‌سازي گاز كارآمد و مؤثر بيش‌ازپيش اهميت مي‌يابد. يكي از راه‌كارهاي رفع اين نياز پيدا كردن مدل بهينه براي مكان گزيني است كه تركيب نظرات كارشناسان و سيستم‌هاي اطلاعات مكاني باشد. بر همين اساس هدف از اين تحقيق شناسايي ذخيره‌گاه‌هاي گاز در استان بوشهر است كه با تركيبي از سيستم اطلاعات جغرافيايي و پنل خبرگان، بهينه‌ترين مكان ذخيره گاز را شناسايي مي‌كند. روش تحقيق در اين بررسي به‌صورت تحليلي - توصيفي است و ماهيت كاربردي دارد. جهت شناسايي شاخص‌ها از مطالعات نظري استفاده‌شده كه درنهايت چهار بعد طبيعي (9 متغير)، كالبدي (5 متغير)، زيست‌محيطي (5 متغير) و زيرساختي (9 متغير) مشخص گرديد كه لايه مكاني هركدام از معيارها تهيه شد. لايه GIS متغيرهاي مطرح شده از طرح آمايش سرزمين اخذ شده‌است. جهت نرمال‌سازي از روش فازي خطي كاهشي و افزايشي استفاده شده كه از 25 معيار مشخص‌شده 9 معيار داراي اثر منفي و با روش فازي خطي افزايشي نرمال‌سازي شده و 16 شاخص ديگر نيز با روش فازي خطي كاهشي نرمال شده‌اند. با توجه به نظر كارشناسان در بستر مدل تحليل سلسله‌مراتبي، گنبدهاي نمكي و سفره آب‌هاي زيرزميني با وزن 0.097 به‌عنوان مهم‌ترين معيار شناسايي‌شده‌اند. با توجه به اينكه نرخ ناسازگاري در مدل برابر 0.05 و كمتر از بوده بنابراين صحت مقايسه زوجي بين معيارها توسط كارشناسان نيز تأييد مي‌شود. بعد از اعمال وزن معيارها و تلفيق آن‌ها با استفاده از عملگرهاي پنج‌گانه فازي روش گاما بهترين مكان را شناسايي كرده و دو مكان ازجمله گنبد نمكي جاشك و گنبد نمكي سربسي به‌عنوان مناسب‌ترين مكان ذخيره گاز شناسايي ‌شده‌اند.