بررسي آزمايشگاهي ناپايداري آسفالتين در تزريق آب ‌كم‌شور با استفاده از سامانه ديداري هله-شاو

‌‌‌‌‌تزريق آب كم‌شور يا مهندسي‌شده به مخازن نفتي به‌عنوان يكي از كاربردي‌ترين روش‌هاي حفظ فشار مخزن و افزايش برداشت نفت، شناخته مي‌شود. با اين‌وجود يكي از جنبه هايي كه نياز به بررسي بيشتر دارد، اثر تغيير شوري آب بر ناپايداري و رسوب آسفالتين است كه بسته به‌ميزان آن مي‌تواند منجر به آسيب سازند مخزن و كاهش تزريق‌پذيري شود. در اين پژوهش جهت بررسي ميزان آسيب ايجاد شده و مكانيزم‌هاي مرتبط، تست‌هاي آزمايشگاهي در سامانه هله-شاو به‌صورت تزريق هم‌زمان آب و نفت انجام گرفت. تاثير نوع آب در حضور عامل تحريك‌كننده آسفاتين (نرمال پنتان) و بدون آن و نوع نفت روي ناپايداري آسفالتين براي دو نمونه نفت خام ميدان آب تيمور و كوپال بررسي شد. نتايج براي نفت آب تيمور با آب‌هاي مختلف نشان مي‌دهد كه نوع آب تاثير به‌سزايي در رفتار سطح تماس آب-نفت ازجمله تشكيل امولسيون درجا و رسوب آسفالتين دارد. پايدارترين امولسيون با شعاع قطرات μ 151 در آب درياي دوبار رقيق‌شده و مقدار رسوب آسفالتين 3/18% حجمي سل در حضور آلكان حاصل شد. نتايج نشان داد كه رابطه‌ مستقيمي بين پايداري امولسيون و ميزان رسوب آسفالتين وجود دارد؛ به‌نحوي‌كه هرچه امولسيون پايدارتري تشكيل شود، رسوب آسفالتين بيشتري نيز تشكيل مي‌شود. نتايج آزمايش‌هاي تزريق هم‌زمان نفت آب تيمور و كوپال با آب درياي ده‌بار رقيق‌شده نشان داد كه نواحي در محيط سل وجود داشتند كه علي‌رغم عبور آب از كناره‌هاي آن‌ها، سطوح تماس نفت-آب همچنان حتي با افزايش نرخ تزريق بدون تغيير باقي مانده‌اند. تصاوير ميكروسكوپي حاكي از وجود يك لايه‌ سخت، كه مانع از نفوذ آب و جاروب قطره‌ نفت مي‌گرديد، بود. اين پديده نشان مي‌دهد در فرآيند طبيعي تزريق آب كم‌شور در ميادين در برخي شوري‌ها امكان ناپايداري آسفالتين وجود دارد كه ممكن است منجربه تله افتادن قطرات نفت در اثر سخت‌شدگي سطح سطح تماس آب-نفت شود.