• شماره ركورد
    1381288
  • عنوان مقاله

    تحليل محتواي اسناد موقوفات روحانيون شهر بارفروش در دورة قاجار (1344-1210 ق)

  • پديد آورندگان

    نوروزي ، فرشيد دانشگاه پيام نور مركز تهران , آريان فر ، حميدرضا بنياد ايران‌شناسي

  • از صفحه
    175
  • تا صفحه
    210
  • كليدواژه
    روحانيون , وقف نامه‌ها , دورة قاجاريه , اسناد وقفي , بارفروش (بابل)
  • چكيده فارسي
    روحانيون طبقه‌اي بانفوذ در دورة قاجاريه به شمار مي‌آمدند و در حيات اجتماعي و سياسي ايران در آن زمان نقشي تعيين‌كننده داشتند. اسناد برجاي مانده از اين دوره نشان مي‌دهند روحانيون، از طريق وقف، در امور عام‌المنفعه و مذهبي و خيريه حضور فعالي داشتند. وقف به ‌عنوان يكي از سرمايه‌هاي اقتصادي در دورة قاجار، باعث افزايش نفوذ و اعتبار روحانيون در ميان طبقات مختلف اجتماعي گرديد. با وجود اين، اسناد موقوفات مربوط به اين گروه در دورة قاجار كمتر بررسي شده است. بررسي مندرجات وقف نامه‌هاي روحانيون كمك مي كند از ويژگي‌ها و انواع مصارف موقوفات اين گروه اجتماعي و نيز از مشاغل، بازارها، كاروانسراها، خانه‌ها، تكايا و مساجد و محلات شهر بارفروش در دورة قاجار اطلاعات نابي به دست آيد. اين پژوهش بر آن است با روش تحليل محتوا و از طريق مطالعۀ مندرجات و محتواي اسناد وقف نامه‌هاي روحانيون واقف شهر بارفروش، مسائلي همچون مصارف موقوفات روحانيون، ميزان و تنوع موقوفات و كاركرد آنها را بررسي و تبيين نمايد. يافته‌هاي تحقيق نشان ‌مي‌دهند در ميان اموال وقف‌شدۀ روحانيون، زمين، خانه، دكان و باغ بيشترين فراواني را دارند و در مورد مصارف موقوفات روحانيون، تعزيه‌داري و عزاداري امام‌ حسين (ع‌) در رتبة اول و امور خيريه و عام‌المنفعه و اولاد در مراتب بعدي قرار دارند. همچنين موقوفات در عصر ناصرالدين ‌شاه و سال‌هاي بعد از آن رونق بيشتري داشت كه دليل آن ثبت، مديريت و حفظ موقوفات در قالب نظام ديوان‌سالاري جديد و افزايش سطح درآمدي جامعه نسبت به دوران آغازين حكومت قاجاريه بود.
  • عنوان نشريه
    تاريخ ايران
  • عنوان نشريه
    تاريخ ايران