بررسي عوامل روانشناختي موثر در درگيري و نزاع شهر تبريز

هدف و زمينه: نزاع، نوعي بي نظمي در روابط اجتماعي ميان افراد و گروه هاست و از مهمترين مسائل جامعه به‌شمار مي رود. اين پژوهش با هدف شناسايي و مطالعه روانشناختي دلايل و زمينه‌هاي نزاع و درگيري فردي و جمعي در شهر تبريز و ارائه راه‌كارهاي راهبردي و عملي انجام شد.روش: اين پژوهش به لحاظ هدف، از نوع پژوهش هاي كاربردي است كه با رويكرد توصيفي از نوع همبستگي انجام شده است. جامعه آماري پژوهش را ساكنان محدوده كلانتري‌ 13 تبريز تشكيل مي دهند و نمونه آماري، 300 نفر از مردان در بازه سني 20 تا 45 سال بودند كه با استفاده از روش نمونه گيري خوشه اي تك مرحله اي انتخاب شدند و شمار آنها به دليل نامعلوم بودن جامعه آماري با استفاده از فرمول دوم كوكران تعيين شد. براي جمع آوري داده ها از پرسش‌نامه هاي استاندارد احساس بي هنجاري، ﭘﺮﺳﺸ‌‌ﻨﺎﻣﻪ ﺳﺒﮏﻫﺎي ﺣﻞ ﻣﺴئله ﮐﺴﯿﺪي و ﻻﻧﮓ (1996)، پرسش‌نامه سلامت رواني- اجتماعي كييز و پرسش‌نامه محقق‌ساخته نزاع فردي استفاده شد كه روايي پرسش‌نامه با بهره گيري از نظرات اصلاحي صاحب‌نظران و پژوهشگران به‌دست آمد و پايايي نيز با استفاده از ضريب آلفاي كرونباخ محاسبه و تاييد شده است.يافته ها: بررسي الگوي پژوهش نشان داد كه سازه هاي اين پژوهش از لحاظ همگرايي و همبستگي از اعتبار كافي برخوردار هستند و نتايج ماتريس همبستگي شاخص روايي منفك نشان داد كه سازه ها از روايي مناسب برخوردار هستند. همچنين، بررسي شاخص هاي برازش ساختاري نشان داد كه به برازش الگو از بُعد ساختاري مي توان اعتماد كرد. درنهايت برازش كلي الگوي پژوهش نشان داد كه الگوي پژوهش از برازش كلي مطلوب برخوردار است (0.323=شاخص نكويي برازش). تحليل داده ها نشان داد كه بين احساس بي هنجاري و نزاع فردي (t=24/343 ، β=0/728)، بين سلامت رواني و نزاع فردي (t=9/786 ، β=0/479) و سبك هاي حل مسئله با نزاع فردي (t=2/015 ، β=0/460)، رابطه معنادار وجود دارد.نتايج: نزاع و درگيري از جمله مسائل اجتماعي است كه افزون‌بر ايجاد فضايي آكنده از خشم و نفرت و مكدر كردن روابط انساني، امنيت را هم از جنبه هاي مختلف تهديد مي كند. اين موضوع بايد در طي جريان اجتماعي شدن افراد در دستور كار نهادهاي آموزشي قرار بگيرد و از حساسيت بيشتر سياستگذاران برخوردار شود تا ضمن ارتقاي سلامت رواني جامعه بتوان از عوارض جبران ناپذير آن نيز پيشگيري كرد.