اصلاح الگوي كشت محصول هاي زراعي در راستاي توسعه پايدار كشاورزي در شهرستان شيراز مبتني بر همبست آب - غذا - محيط زيست

به دليل اثرگذاري هاي سوء فعاليت هاي توليدي بخش كشاورزي بر محيط زيست به ويژه آلودگي آب و خاك، يكي از مهم‌ترين تصميم ها در بخش كشاورزي تخصيص بهينه منابع توليد است. در اين بررسي تلاش شد تا با يك رويكرد چند هدفه مبتني بر همبست آب-غذا و محيط زيست، الگوي كشت بهينه اي براي محصول هاي زراعي شهرستان شيراز پيشنهاد دهد. هدف هاي مورد نظر در اين تحقيق شامل بيشينه كردن سودمندي اقتصادي، كمينه كردن مصرف آب، كمينه كردن مصرف كودها و سم هاي شيميايي و بيشينه كردن امنيت غذايي مي باشد. به‌منظور حل مدل برنامه‌ريزي چندهدفه از روش وزني استفاده شد. اطلاعات موردنياز در اين مطالعه شامل اطلاعات الگوي توليد، مصرف نهاده ها، قيمت و عملكرد محصول هاي عمده زراعي شهرستان شيراز در سال زراعي 1400-1399 بود كه از طريق اسناد كتابخانه اي و تكميل پرسشنامه به روش نمونه گيري تصادفي گرد‌آوري شد. نتايج مطالعه نشان داد سطح زيركشت بيشتر محصول هاي زراعي اين شهرستان در الگوي بهينه با تركيب هدف ها با كاهش همراه است. محصول پياز در اولويت كشت قرار نگرفت و سطح زيركشت خيار، عدس، جو و لوبيا با افزايش همراه است. در مجموع اين الگو قادر خواهد بود مصرف آب در بخش كشاورزي را معادل 10.75 درصد كاهش دهد. كاهش 10.26 درصدي سطح زيركشت شهرستان شيراز با كاهش 10.60 درصدي مصرف كودهاي شيميايي و كاهش 10.37 درصدي سم هاي شيميايي همراه است. با اين حال هزينه مديريت مصرف منابع توليد در اين الگو كاهش 9.71 درصدي سود كشاورزان اين شهرستان خواهد بود. بنابراين اگر سياست گذار تمايل دارد به هدف هاي زيست محيطي دست يابد بايد اين نكته را در نظر گيرد كه مشوق اصلي كشاورزان براي توليد انگيزه هاي اقتصادي توليد است. لذا سياست گذاران بايد راه حل هاي مناسبي براي متمايل كردن كشاورزان به الگوي پيشنهادي پيدا كنند.