ارزيابي ارتباط توليد و مزيت صادراتي در بازار جهاني گوجه‏ فرنگي و ايران

بررسي كالايي صادرات بخش كشاورزي ايران طي دوره 1401-1394 نشان مي‏دهد محصول گوجه فرنگي با ميانگين 758هزارتن به ارزش 403 ميليون دلار،  به‏طور ميانگين حدود20درصد از ميزان صادرات كالاهاي عمده صادراتي بخش كشاورزي را شامل مي‏شود.به لحاظ ارزشي به طور ميانگين 14درصد از ارزش صادرات كالاهاي مهم صادراتي بخش كشاورزي از صادرات گوجه ‏فرنگي و رب حاصل شده‏است. لذا در اين پژوهش براي تعيين جايگاه ايران در بازار جهاني، چگونگي ارتباط توليدو صادرات و مسير صادراتي گوجه‏فرنگي، شاخص‏هاي مزيت نسبي آشكار شده و مزيت‏نسبي آشكارشده متقارن براي ايران و ديگركشورهاي عمده صادركننده درجهان برآورد شد. در ادامه بر مبناي الگوي خودتوضيح برداري و الگوي تصحيح خطاي‏برداري رابطه بين توليد و مزيت صادراتي اين محصول در جهان بررسي شد. نتايج نشان داد ايران در سال‏هاي اخير از مزيت نسبي صادراتي برخوردار شده و روند رو به رشدي را به لحاظ مزيت در صادرات طي كرده و از برخي كشورهاي رقيب چون تركيه، پيشي گرفته‏است. همچنين نتايج برآوردها نشان داد در بين كشورهاي عمده صادركننده گوجه‏فرنگي، مزيت صادراتي ايران و توليد اين محصول در كشور از رابطه بلندمدت‏و معني‏داري برخوردار بوده و به لحاظ تعديل تكانه (شوك)‏هاي وارد بر بازار صادراتي اين محصول از شرايط بهتري نسبت به ديگركشورهاي رقيب برخوردار است. چناچه ايران در راستاي بهبود توليد و تقويت ارتباط آن با صادرات گوجه‏فرنگي سياست‏هاي مناسبي را اتخاذ كند، فرصت حضور در بازار بين المللي اين محصول را افزايش خواهد داد. همچنين در كنار تخصصي كردن توليد براي صادرات، بهبود فرايند بازاررساني از طريق برقراري ارتباط‏هاي مستقيم توليدكنندگان و صادركنندگان در كشور نيز مي‏تواند در كاهش هزينه‏هاي مترتب بر بازار رساني محصول و در پي آن قيمت و درنهايت افزايش مزيت رقابتي موثر واقع شود.