تحليل نقش اقتصاد زيرزميني در رفاه اقتصادي

افزايش رفاه بشري به‌عنوان يكي از اولويت‌هاي توسعۀ اقتصادي مستلزم شناسايي درآمدهاي بالقوۀ دولت است. با توجه به چنين ضرورتي، هدف پژوهش حاضر بررسي نقش اقتصاد زيرزميني بر رفاه اقتصادي در ايران در بازۀ زماني ۱۳۵۵ تا ۱۴۰۰ است. بدين منظور، حجم اقتصاد زيرزميني با روش ميميك و الگوي پژوهش با روش خودرگرسيوني با وقفه‌هاي توزيعي برآورد شد. برآورد حجم اقتصاد زيرزميني نشان مي‌دهد كه طي ۴۶ سال موردبررسي، ميانگين اندازۀ نسبي حجم اقتصاد زيرزميني برابر با ۷/۱۵ درصد است. همچنين از شاخص تركيبي رفاه در اين پژوهش استفاده شده كه داراي ميانگين ۹/ ۱۲۵ در دورۀ زماني پژوهش است. يافته‌هاي حاصل از برآورد الگو حاكي از آن است كه در بلندمدت اقتصاد زيرزميني، تورم و رشد نرخ ارز (دلار) بازار آزاد تأثيري معكوس بر رفاه اقتصادي دارند. اندازۀ دولت نيز به‌طور U شكل معكوس بر رفاه اقتصادي اثرگذر است؛ به‌نحوي كه اندازۀ بهينۀ دولت در اثرگذاري بر رفاه اقتصادي 14/8 درصد است و بالاتر از آن به كاهش رفاه اقتصادي منجر مي‌شود.