بررسي و مقايسه اثرات ماليات بر درآمد شركت‌‌ها و مخارج دولت بر نرخ بيكاري در استان‌‌هاي ايران

بيكاري يكي از مهم‌ترين مسائل اقتصادي و اجتماعي كشور است و تأثير گسترده‌اي بر زندگي مردم و توسعه اقتصادي دارد. كاهش نرخ بيكاري از طريق سياست‌هاي مختلف، از جمله تغيير در هزينه‌هاي دولت و نرخ‌هاي مالياتي مورد توجه مي‌باشد. با توجه به اهميت مسئله بيكاري در سطح استان‌هاي ايران و لزوم شناسايي عوامل موثر بر آن اين مطالعه به دنبال بررسي و مقايسه اثرات ماليات بر درآمد شركت‌ها و مخارج دولت بر نرخ بيكاري استان‌هاي ايران طي سال‌هاي 1400 1387 مي‌باشد. مدل مورد مطالعه پويا بوده زيرا متغير بيكاري از مقادير گذشته خود اثرپذيري دارد لذا شرايط گشتاوري را فراهم مي‌نمايد. بر اين اساس روش اقتصاد سنجي مورد استفاده در اين مطالعه گشتاورهاي تعميم يافته مي‌باشد. نتايج نشان داد كه ماليات بر درآمد شركت‌ها، نرخ بيكاري در دوره گذشته و شهرنشيني، تأثير مثبت و معناداري بر بيكاري دارند. از سوي ديگر، متغيرهاي رشد اقتصادي و شاخص مخارج دولت، تأثير منفي و معناداري بر بيكاري دارند. با توجه به اينكه ضريب ماليات بر درآمد شركت‌ها از قدر مطلق ضريب برآوردي مخارج دولت بزرگتر است؛ لذا ماليات بر شركت‌ها بيشتر از هزينه‌هاي دولت بر نرخ بيكاري تأثيرگذار است. با توجه به نتايج پيشنهاد مي‌شود كه طي فرآيند سياست‌گذاري كاهش ماليات بر شركت‌ها در دستور كار قرار گيرد و مخارج دولت در راستاي ايجاد اشتغال و توسعه مشاغل اختصاص داده شود.