ارزيابي برخي صفات زراعي ژنوتيپ‌هاي مختلف كنجد تحت كاربرد اسيد هيوميك با استفاده از روش‌هاي آماري چندمتغيره

اهداف: هدف از اين تحقيق بررسي روابط بين صفات در ژنوتيپ‌هاي مختلف كنجد و تعيين صفات مؤثر بر عملكرد دانه در شرايط عدم كاربرد و كاربرد اسيد هيوميك بود.مواد و روش‌ها: اين آزمايش در دو شرايط عدم كاربرد اسيد هيوميك (كنترل) و كاربرد اسيد هيوميك (250 گرم در 1000 ليتر آب) در قالب طرح بلوك‌هاي كامل تصادفي با سه تكرار در شهر ابركوه اجرا شد. ژنوتيپ‌هاي كنجد شامل ورامين 2822، هليل، دشتستان 2، دشتستان5، داراب 1، داراب 14، يزد، جيرفت 13 و صفي‌آباد بودند.يافته‌ها: ضرايب همبستگي بين عملكرد دانه با صفات عملكرد بيولوژيك، شاخص برداشت، وزن هزار دانه، درصد روغن و پروتئين، تعداد شاخه فرعي و تعداد دانه در كپسول در هر دو شرايط آزمايش مثبت و معني‌دار بود. با تجزيه رگرسيون گام‌به‌گام، صفات تعداد شاخه فرعي و وزن هزار دانه در شرايط كنترل و صفت تعداد دانه در كپسول در شرايط كاربرد اسيد هيوميك وارد مدل رگرسيون شدند. در تجزيه عليت، تعداد شاخه فرعي در شرايط كنترل و تعداد دانه در كپسول در شرايط كاربرد اسيد هيوميك بيشترين اثر مستقيم و مثبت را بر عملكرد دانه داشت. ژنوتيپ‌هاي مورد مطالعه با استفاده از تجزيه خوشه‌اي در سه گروه مجزا قرار گرفتند.نتيجه‌گيري: صفت تعداد شاخه فرعي در شرايط كنترل و تعداد دانه در كپسول در شرايط كاربرد اسيد هيوميك به‌عنوان يكي از مهم‌ترين صفات مؤثر بر عملكرد دانه در ژنوتيپ‌هاي كنجد بود. براساس نتايج تجزيه خوشه‌اي، ژنوتيپ‌هاي دشتستان2 و داراب14 برتر بودند و بنابراين مي‌توان از اين ژنوتيپ‌ها براي رسيدن به عملكرد بالا استفاده كرد.