تفاوت معنايي افعال جانشين در متشابهات لفظي قرآن با رويكرد مؤلّفه‌هاي معنايي

آيات متشابه لفظي قرآن برجسته‌ترين محلّ نمود تغييرات سبكي است. بر اين اساس، پژوهش حاضر با به‌كارگيري روش توصيفي _ ‌تحليلي و استفاده از رويكرد تحليل مؤلّفه‌اي، به موضوع جايگزيني افعال در آيات متشابه لفظي قرآن پرداخته و ضمن بررسي‌هاي تفسيري مشخّص كرده است كه چرا در هر جايگاهي فعل به‌خصوصي به‌كاررفته است. به ‌طور كلّي پژوهش حاضر بر اين پيش‌فرض استوار شده كه تعيين مؤلّفه‌هاي معنايي هر واژه و شناخت بافت و ‌هم‌متن آن، در شناخت تغيير سبك آيات مؤثّر است. بررسي داده‌هاي قرآني نشان‌دهندۀ اين است كه جايگزيني واژگاني، به‌عنوان يكي از تغييرات سبكي آيات متشابه لفظي قرآن كريم توسّط عوامل هم‌متن و بافتي تحت تأثير قرار مي‌گيرد؛ همان‌گونه ‌كه هر بافت با پيروي از پديدۀ زبان‌شناختيِ «محدوديّت‌هاي گزينشي»، واژۀ متناسب با خود را اقتضا مي‌كند. با شناخت عوامل يادشده، اين نتيجه حاصل آمد كه واژگان منتخب به‌كاررفته در آيات مورد بحث، بهترين، دقيق‌ترين و مناسب‌ترين واژگان ممكن بوده؛ چنان‌كه جايگزيني آن‌ها با واژگاني ديگر مخلّ معناي مقصود خداوند خواهد بود.