مسائل سازمان‌هاي خيريه در تعامل با دولت و بازار

اين پژوهش بر پايهٔ نظريۀ آرايش مناسب ميان سه بخش دولتي، خصوصي و جامعۀ مدني، ضمن توضيح نحوۀ همكنش و ارتباط سازمان‌هاي جامعۀ مدني با دولت و بازار؛ مي‌كوشد با شناساندن رويكردي جديد، بازگفت متفاوت‌تري از دو رويكرد رقيب ارائه دهد. در اين رويكرد، خيريه‌ها سازمان‌هاي غيردولتي و غيربازاري هستند كه در استقلال نسبي و نحوۀ تعامل و ارتباطشان با دو عرصۀ ديگر فهم‌پذير مي‌شوند و مسائل آن‌ها رؤيت‌پذير مي‌شود. اين مطالعه با روش كيفي و تكنيك دلفي در قالب مصاحبۀ نيمه‌ساختاريافته با ۱۲۹ نفر از دست‌اندركاران مؤسسات خيريه در كشور انجام شده است. يافته‌ها نشان داد برجسته‌ترين مسائل اين سازمان‌ها در مورد دولت عبارت‌ از دولتي‌كردن هرچه بيشتر خيريه‌ها، نبود قوانين كارآمد، رقيب‌پنداري خيريه‌ها از سوي دولت، فقدان يكپارچگي مرجعيت در صدور مجوز و نظارت است. همچنين، چالش بنيادين اين سازمان‌ها در مورد بازار، بي‌تفاوتي بنگاه‌هاي اقتصادي نسبت به مسئوليت اجتماعي و سازمان‌هاي خيريه است. با چنين مسائلي، خيريه‌ها به پيچ‌ومهره‌هاي بوروكراسي دولتي تبديل مي‌شوند كه تنها در برابر دولت تعهد و مسئوليت دارند و كاركرد آن‌ها فقط جنبۀ تسكيني دارد كه اين، سرآغاز انحطاط آن‌هاست. افزون بر آن، اين سازمان‌ها رابطۀ هميشگي و بايسته‌اي با بنگاه‌هاي خصوصي ندارند. درنهايت مي‌توان گفت آرايش مناسبي ميان سه عرصۀ پيش‌گفته برقرار نيست و مسائل اين سازمان‌ها در نبود آرايش مناسب رؤيت‌پذير مي‌شود.