شماره ركورد
1381694
عنوان مقاله
بررسي مبتداسازي در جملههاي مركب زبان فارسي بر مبناي رويكرد دستور واژي - نقشي
پديد آورندگان
محمديان ، سحر دانشگاه آزاد اسلامي واحد تهران مركزي - گروه زبان شناسي , مدرسي ، بهرام دانشگاه آزاد اسلامي واحد تهران مركزي - گروه زبان شناسي , كاظمي ، فروغ دانشگاه آزاد اسلامي واحد تهران مركزي - گروه زبان شناسي , مجيدي ، ستاره دانشگاه آزاد اسلامي واحد تهران مركزي - گروه زبان شناسي
از صفحه
321
تا صفحه
353
كليدواژه
زبان فارسي , مبتداسازي , دستور واژي -نقشي , جملههاي مركب
چكيده فارسي
در دستور واژي ـ نقشي بر مبناي رويكرد برزنن و همكاران (2016) بهكارگرفتن ابزار صرفي و يا ساختي براي نشاندادن نقش موضوعها، سبب بازنمايي متفاوت نقشهاي گفتماني دستوريشده در زبانها ميشود. علاوهبرآن، در اين نظريه نقشهاي موضوعي بهصورت موضعي در يك بند تعيين ميشوند كه اين امر نيز سبب بازنمايي متفاوت عناصر گفتماني دستوريشده در جملات مركب طي فرايند مبتداسازي ضمير گذار و ناگذار ميشود. ازاينرو، هدف از اين پژوهش ضمن بررسي چگونگي تعيين نقشهاي فاعل و مفعول در زبان فارسي، بررسي مبتداسازي ضمير گذار و ناگذار در جملات مركب زبان فارسي در چارچوب مذكور با اتخاذ روشي توصيفي ـ تحليلي است. يافتهها نشانميدهند در ساخت نقشي گروه اسمي مفعولي مبتداي ضمير گذار و گروه اسمي فاعلي مبتداسازيشده در بند بالاتر داراي نقش گفتمانياند. در بند پايينتر ضمير واژهبستي و وند تصريفي فعل (شناسه) نقش موضوعي را ايفا كرده و با نقش گفتماني بهصورت ارجاعي بر طبق شروط خوشساختي مطابقه پيدا كردهاند. در ساخت سازهاي، شناسه بهعنوان جزء صرفي برخلاف ضمير واژهبستي فعل فاقد گرهاي مستقل است. در ساخت نقشي، مشخصۀ معنايي نقش مفعول «رايي» در ارزش نقش مبتدا در بند بالاتر قرار ميگيرد و مبتدا توسط پساضافۀ «را» داراي حالت مفعولي است. اما بهدليل آنكه نقشهاي موضوعي بهصورت موضعي در يك بند تعيين ميشوند، در ساختسازهاي براي رعايت شروط خوشساختي بر مبناي اصل اقتصاد، در جايگاه متعارف گروه اسمي بند پايينتر مقولۀ تهي بهصورت برونمركز ملزم شده است. مفعول بدون پساضافۀ «را» نيز رفتاري مشابه دارد، با اين تفاوت كه فاقد ابزار صرفي براي تعيين نقش مفعول است. ازاين سو، در ساخت سازهاي بهصورت درونمركز مقولۀ تهي به صورت برون مركز ملزم شده است .
عنوان نشريه
جستارهاي زباني
عنوان نشريه
جستارهاي زباني
لينک به اين مدرک