اثر تغذيه برگي كلات و نانو كود آهن و روي بر رشد و عملكرد ماش (.Vigna radiate L)

عناصر ريزمغذي نقش كليدي در تشكيل كلروفيل، فتوسنتز، تنفس، سيستم آنزيمي و فرآيندهاي فيزيولوژيكي گياه داشته و كمبود آنها اثرات مخربي بر رشد، توليد و عملكرد گياه دارد. اين پژوهش به‌صورت فاكتوريل در قالب طرح بلوك‌هاي كامل تصادفي با سه تكرار بر گياه ماش در مزرعه تحقيقاتي دانشگاه بوعلي سيناي همدان در سال زراعي 99-1398 انجام شد. تيمارهاي آزمايشي شامل دو رقم گوهر و پرتو و محلول‌پاشي كلات روي، كلات آهن، نانو كود روي، نانو كود آهن و شاهد (محلول پاشي با آب) بودند. نتايج نشان داد بيشترين بيشينه شاخص سطح برگ (3/12) و بيشينه سرعت رشد محصول (16/2 گرم بر مترمربع در روز) و دوام سطح برگ (157 روز) با رقم گوهر و محلول‌پاشي نانو كود روي حاصل شد. نانو كود روي بيشترين تأثير را در تعداد غلاف در بوته (21/7)، تعداد دانه در غلاف (8/08) و تعداد دانه در بوته (164) رقم گوهر داشت كه نسبت به شاهد، به ترتيب افزايش 32، 22 و 37 درصدي نشان داد. بيشترين عملكرد زيستي (8599 كيلو گرم در هكتار) با رقم گوهر و محلول‌پاشي نانو كود روي و سپس با نانو كود آهن حاصل شد. بيشترين عملكرد دانه (2657 كيلو گرم در هكتار) در رقم گوهر و با محلول‌پاشي نانو روي مشاهده شد كه اختلاف معني‌داري با رقم پرتو نداشت و به ترتيب سبب افزايش 38 و 35 درصدي عملكرد دانه در دو رقم مذكور نسبت به شاهد شد. بيشترين شاخص برداشت نيز با رقم گوهر و محلول‌پاشي نانو كود روي با افزايش 24 درصدي نسبت به شاهد حاصل شد. محلول‌پاشي كودهاي آهن و روي سبب افزايش قابل توجه در رشد، عملكرد زيستي و دانه و همچنين محتواي اين عناصر در دانه هر دو رقم مورد بررسي شدند. ولي به-ترتيب تاثير نانوكودهاي روي و آهن بر صفات مورد بررسي در رقم گوهر بيشتر از رقم پرتو بود.