بررسي وضعيت بوم‌شناختي منطقه جيرفت با توجه به تغيير كاربري اراضي طي دوره 30 ساله

اين پژوهش باهدف بررسي وضعيت اكولوژيكي منطقه جيرفت تحت تأثير تغييرات كاربري اراضي انجام شده ‌است. بدين منظور از تصوير ماهواره‌اي در سال 1990 (سنجنده TM از لندست 5) و سال 2020 (سنجنده OLI از لندست 8) براي استخراج دماي سطح زمين با كمك الگوريتم تك باندي و نقشه كاربري اراضي با روش طبقه بندي ماشين بردار پشتيبان (SVM) استفاده شد. در ادامه به‌منظور بررسي نقش پوشش اراضي در ايجاد جزاير حرارتي از شاخص سهم (CI) و براي ارزيابي وضعيت اكولوژيكي از شاخص UTFVI استفاده شد. نتايج نشان داد در سال 2020 مناطق باير بيشترين تغيير كاربري را نسبت به سال 1990 داشتند (كاهش 7300 هكتار) و مناطق ساخت انسان، پهنه كشاورزي و سطوح آبي افزايش داشته‌اند. همچنين بر اساس نتايج شاخص سهم كاربري اراضي مناطق باير و رخنمون سنگي بيشترين و سطوح آبي و مرتع كمترين سهم را در تشكيل جزاير حرارتي در سال‌هاي 1990 و 2020 داشته‌اند. كاهش مناطق باير و افزايش سطوح آبي، كاربري كشاورزي و باغات باعث بهتر شدن وضعيت اكولوژيكي نسبت به سال 1990 شده است؛ درحالي‌كه دماي سطح زمين در سال 2020 به ميزان 11 درجه افزايش داشته است. با توجه به نتايج مي‌توان گفت بااينكه وضعيت اكولوژيك منطقه در وضعيت مناسب‌تري نسبت به سال 1990 قرار دارد؛ اما وجود اراضي بياباني و رخنمون‌هاي سنگي اطراف جيرفت باعث تشكيل جزاير حرارتي در منطقه جيرفت شده است.