بررسي اثرات تغييرات كاربري اراضي بر فرسايش خاك شهرستان گيوي با استفاده از مدل تصميم‌گيري چند معياره MABAC و تصاوير ماهواره‌اي لندست (سنجنده‌هاي OLI - TM)

در سال هاي اخير، تأثير متقابل تغيير كاربري اراضي و فرسايش خاك تبديل به يك نگراني عمده زيست محيطي شده است. ازاين‌رو، هدف اين مطالعه بررسي تغييرات كاربري هاي مختلف و ارزيابي اثرات تغييرات كاربري ها بر فرسايش خاك، در شهرستان گيوي است. در راستاي دستيابي به اهداف پژوهش، ابتدا نقشه كاربري اراضي با استفاده از روش شي گرا براي دو دورۀ 2000 و 2021، تهيه شده است. در مرحله بعد با توجه به شرايط طبيعي و انساني محدوده، ساير عوامل مؤثر براي فرسايش در منطقه شناسايي شد و لايه هاي اطلاعاتي هر يك از معيارها، توسط سامانه اطلاعات جغرافيايي تهيه گرديد. ارزش گذاري و استاندارد سازي لايه ها با استفاده از تابع عضويت فازي و وزن دهي معيار ها، با استفاده از روش CRITIC انجام شد. تحليل و مدل سازي نهايي با استفاده از روش MABAC به‌عنوان يكي از روش هاي تصميم گيري چند معياره (MCDM)، انجام شد. نتايج نشان داد، بيشترين ميزان مساحت در سال 2000 مربوط به مراتع خوب و متوسط، به ترتيب با 313.172 و 283.144 كيلومترمربع است و در سال 2021، بيشترين ميزان مساحت مربوط به مراتع ضعيف و اراضي باير (هموار) به ترتيب با 335.077 و 329.815 كيلومتر مربع است. با توجه به نقشه پهنه ‌بندي فرسايش سال 2000 به ترتيب 16.34 و 20.36 درصد و با توجه پهنه بندي فرسايش 2021 به ترتيب 22.92 و 25.58 درصد از مساحت شهرستان در دو طبقه فرسايش بسيار زياد و زياد قرار دارند. كاهش مراتع خوب و متوسط و اراضي با پوشش گياهي متراكم و تبديل آن ها به مناطق كشاورزي، مراتع ضعيف، انسان ساخت و اراضي باير بيشترين ميزان تأثير را بر فرسايش خاك داشته است.