ارتباط شاخص‌هاي پوشش گياهي با رخداد آتش‌‌سوزي در نواحي رويشي ايران

مخاطره آتش سوزي در ايران به‌طور فزاينده اي به يك ريسك جدي در طول سال تبديل‌شده و محدود به چند ماه از سال نيست؛ بر اين اساس پايش جنگل ها براي شناسايي و تعيين نواحي مستعد رخداد آتش سوزي ها گامي مؤثر براي توسعه سامانه هاي هشدار سريع است. اين پژوهش با هدف ارتباط شاخص هاي پوشش گياهي با رخداد آتش سوزي در نواحي رويشي ايران انجام شده است. در اين پژوهش از داده هاي سنجنده MODIS ماهواره Terra شامل محصول آتش سوزي فعال (MOD14A2) و شاخص هاي پوشش گياهي NDVI و EVI (MOD13A3) در بازه زماني 2020-2001 استفاده شده است. نتايج نشان داد بيشينه رخداد آتش ‌سوزي در نواحي رويشي ايران از اواخر فصل بهار تا اوايل فصل پاييز رخ مي دهد. روند افزايشي رخداد آتش‌ سوزي در دوره گرم سال با افزايش دما، كاهش رطوبت و ذوب زودهنگام برف در فصل بهار و در فصل پاييز هم‌زمان با خزان پوشش گياهي و شروع ديرهنگام بارش ‌هاي پاييزي مرتبط است. بيشينه متوسط ارتفاعي رخدادهاي آتش سوزي در ناحيه رويشي ارسباران با 1791 متر در ماه اكتبر و بيشينه ارتفاعي رخدادهاي آتش‌ سوزي در ناحيه ايراني-توراني با 1565 متر در ماه اوت مشاهده شده است. توزيع فضايي شاخص هاي NDVI و EVI حاكي از آن است كه تراكم پوشش گياهي در شدت و گسترش آتش سوزي تأثيرگذار بوده و شرايط را براي گسترش آتش سوزي ها فراهم مي سازد به‌گونه‌اي كه مناطق باير با پوشش گياهي كم در مركز، شرق و جنوب شرق ايران تقريباً بدون رخداد آتش سوزي و بيشينه رخداد آتش‌سوزي هاي فعال در شمال، غرب و شمال غرب ايران مشاهده شده است.