جنسيت مترجم و انعكاس ويژگي هاي زبان زنانه: در ترجمه هاي فارسي رمان «اللص و الكلاب»

وجود زبان زنانه و ويژگي هاي آن موضوعي است كه در شاخه هاي مختلف علوم انساني به آن توجه شده است. مطالعات ترجمه نيز از اين امر مستثني نيست. در اين راستا، اين مطالعه‌ كيفي و توصيفي-تحليلي با هدف بررسي جنسيت مترجم و نمود آن در ترجمه‌ رمان «اللص و الكلاب» انجام شد. از منظر دسته بندي وون فلوتو درباره‌ پژوهش هاي مرتبط با جنسيت و ترجمه، اين پژوهش در دسته‌ دوم، يعني مطالعاتي كه در سطح خرد به تحليل نمونه هاي موردي متون ترجمه شده مي پردازند، جاي مي گيرد. چارچوب نظري اين پژوهش اساساً مبتني بر الگوي ليكاف و ملهم از تقسيم بندي فتوحي است. براي انجام اين پژوهش، ترجمه هاي اين رمان از دو مترجم زن و مرد انتخاب شد و مواردي كه جزء ويژگي هاي زبان زنانه برشمرده توسط ليكاف تلقي مي شدند، بررسي شدند تا رويكرد مترجم زن و مرد تعيين شود. سپس داده ها طبق دسته بندي فتوحي مبني بر پنچ الگوي آوايي، واژگاني، دستوري، ارتباطي و بلاغي طبقه بندي و كدگذاري شدند. نتايج نشان داد كه، مطابق با الگوي ليكاف، كاربرد صفت، استفاده از واژگان و اصطلاحات ويژه‌ زنان، كاربرد رنگ، استفاده از تاكيدكننده هاي جمله، ريزبيني و نگارش جزئيات، رعايت ادب و كاربرد متفاوت صناعات بلاغي در كلام مترجم زن بيش از مترجم مرد است. بااين حال، بسامد بالاي ويژگي هاي لايه‌ آوايي و لحن روبه بالا، استفاده از صورت هاي مبهم زبان، پرسش هاي تائيدخواهانه و گفتمان مشاركتي در ترجمه‌ مترجم زن يافت نشد. همچنين، برخي ويژگي ها برخلاف الگوي ليكاف بود. اين ويژگي ها شامل كاربرد بيش تر كلمات مصغر در نوشتار مترجم مرد و استفاده از عبارات عاميانه بود. در نهايت، باتوجه به موارد عدم تطابق با ويژگي هاي ليكاف، يافته ها از منظر رويكرد جامعه شناختي و با درنظرگرفتن مفهوم نقش هاي اجتماعي و تمركز بر جنسيت به عنوان امري متأثر از مؤلفه هاي اجتماعي و فرهنگي بررسي شدند. به علاوه، يافته ها از منظر رويكرد ساخت گرايي اجتماعي و مفهوم جنسيت به عنوان يك ساخته‌ اجتماعي تبيين شدند.