تحليل نشانه شناختيِ گفتماني سينماي سورئاليستي ايران؛ مورد مطالعه: فيلم هاي هامون و خانه اي روي آب

سينما امروزه به مثابه انديشه و كنشي اجتماعي در بستر تحولات جامعه مطالعه مي شود. از جمله مكاتب فكري كه با آغاز موج نوي سينما شكل گرفت و تاثير بسزايي در سينماي ايران داشت جريان سورئاليسم است. اين پژوهش با تحليل نشانه شناختي گفتماني دو فيلم هامون (داريوش مهرجويي) و خانه‌اي روي آب (بهمن فرمان آرا) سعي در كندوكاو و مداقه در جريان سورءاليسم و ارتباط آن با بسترهاي اجتماعي جامعه ايران دارد. طبق روش نشانه شناختي گفتماني، اين آثار داراي شاخصه هاي سينماي سورئاليستي شامل عناصر ذيل است: رئاليسم سياه، سياليت دال هاي مركزي، شگفتي، آشفتگي و ابهام، نااميدي و عدم تصور آينده براي نسل هاي جامعه، نقد افراطي مذهب و قشر متدين جامعه. همچنين جبرگرايي مكانيكي، آزادي، زوال نسل ها، تلفيق سوژه و ابژه و بي تعهدي و خودخواهي و سرگرداني از جمله دال هاي پيراموني جريان سورئاليستي سينماي ايران است كه در اين فيلم ها بازنمايي شده است. اين اصول در نظام نشانه شناختي شش گانه تصويري، حركتي، گفتاري، نوشتاري، آوايي و موسيقايي در تحليل متن آثار و بررسي زمينه زماني و مكاني و بينامتنيت نيز تبيين شده است.