اثربخشي طرحواره درماني بر سبك ‌هاي مقابله‌اي و نگراني ‌هاي تصوير بدني در افراد چاق مبتلا به اختلال پرخوري: مطالعه تك آزمودني

زمينه: سبك‌هاي مقابله‌اي ناكارآمد و نگراني درباره تصوير بدني از جمله مؤلفه‌هايي هستند كه بر روي افراد چاق دچار اختلال پرخوري تأثير مي‌گذارند و منجر به رفتارهاي ناسالم خوردن مي‌شوند. با اين وجود مداخلات عميق روانشناختي كه بر روي اين مؤلفه‌ها تمركز كند، كمتر مورد توجه قرار گرفته است. با توجه به اينكه طرحواره درماني، درمان يكپارچه، عميق و كارآمدي است سؤال پژوهش حاضر اين است كه آيا اين مداخله مي‌تواند بر سبك‌هاي مقابله‌اي و نگراني تصوير بدني در افراد چاق مبتلا به اختلال پرخوري تأثيرگذار باشد؟ هدف: هدف پژوهش اثربخشي طرحواره درماني بر سبك‌هاي مقابله اي و نگراني هاي تصويربدني در افراد چاق مبتلابه اختلال پرخوري بود. روش: طرح پژوهش حاضر نيمه آزمايشي با ساختار تك آزمودني شامل خط پايه، مداخله و پيگيري بود. جامعه آماري پژوهش شامل كليه زنان چاق مبتلا به پرخوري مراجعه‌كننده به يك كلينيك لاغري شهر تهران در سال‌هاي 1401-1400 بود. نمونه پژوهش را هشت نفر از زنان چاق تشكيل داده بودند. ابزار پژوهش پرسشنامه جبران افراطي يانگ و راي (1994)، پرسشنامه اجتناب يانگ و راي (1994)، پرسشنامه نشانه هاي اختلال خوردن فيربورن (2008) و مصاحبه نيمه ساختاريافته و پروتكل طرحواره درماني (سيمپسون، 2018) بود. براي تجزيه‌وتحليل داده‌ها از درصد داده‌هاي ناهمپوش، درصد بهبودي و شاخص تغييرات معتبر و نمودار روند استفاده شد. يافته‌ها: شاخص‌هاي درصد بهبودي، درصد داده‌هاي ناهمپوش و شاخص تغييرات معتبر در متغير اجتناب براي شركت‌كنندگان دوم، چهارم، ششم، هفتم و هشتم؛ در متغير جبران افراطي براي شركت‌كنندگان چهارم، ششم، هفتم و هشتم و در متغير نگراني‌هاي بدني تمام شركت‌كنندگان داراي بهبود چشمگيري در مرحله‌ي مداخله و پيگيري بودند (داراي RCI بالاتر از 1/96 بودند) كه اين نشان‌دهنده‌ي اثربخشي و ثبات نتايج طرحواره درماني است. نتيجه‌گيري: با توجه به اثربخشي طرحواره درماني بر سبك‌هاي اجتناب و جبران افراطي و نگراني‌هاي تصوير بدني پيشنهاد مي‌گردد علاوه بر توجه به مؤلفه‌هاي جسماني در درمان افراد چاق مبتلا به پرخوري به مؤلفه‌هاي روانشناختي از نوع طرحواره هاي ناسازگار و سبك‌هاي مقابله‌اي برخاسته از آن‌ها نيز توجه شود.