مقايسۀ اثربخشي درمان مبتني بر شفقت و درمان فعال‌ سازي رفتاري بر استرس ادراك شده و خودكارآمدي زنان مبتلا به سرطان سينه

زمينه: يكي از انواع سرطان هاي شايع در جهان، سرطان سينه در زنان است كه اثرات منفي بسياري بر وضعيت جسماني و رواني زنان بر جاي مي گذارد. مداخلات روانشناختي به دليل ماهيت رواني سرطان سينه، كانون تمركز برخي مطالعات بوده‌اند. به نظر مي‌رسد توجه بيشتر به مداخلات روانشناختي جهت كاهش مشكلات رواني زنان مبتلا به سرطان سينه ضروري است. هدف: هدف از انجام پژوهش حاضر، مقايسۀ اثربخشي درمان مبتني بر شفقت و درمان فعال‌سازي رفتاري بر استرس ادراك شده و خودكارآمدي زنان مبتلا به سرطان سينه بود. روش: طرح پژوهش حاضر نيمه آزمايشي، از نوع پيش‌آزمون - پس‌آزمون با گروه گواه و پييگيري دو ماهه بود. 45 نفر از زنان مبتلا به سرطان سينه در شهر گرگان در طي سال‌هاي 1401-1400 با روش نمونه‌گيري تصادفي ساده در سه گروه درمان مبتني بر شفقت، درمان فعال‌سازي رفتاري و گروه گواه قرار گرفتند. براي جمع‌آوري داده‌ها از پرسشنامه‌هاي استرس ادراك شده (كوهن و همكاران، 1983) و خودكارآمدي (شرر و همكاران، 1982) استفاده شد و شركت‌كنندگان در گروه‌هاي آزمايش، تحت مداخلات درمان مبتني بر شفقت (گيلبرت، 2006) و درمان فعال‌سازي رفتاري (ديميدچيان و همكاران، 2006) در 8 جلسه 90 دقيقه‌اي قرار گرفتند. همچنين داده‌ها با روش تحليل واريانس اندازه‌گيري مكرر و با كمك نرم‌افزار Spss19 تجزيه‌ وتحليل شدند. يافته ها: يافته‌هاي پژوهش نشان داد هر دو درمان مبتني بر شفقت و فعال‌سازي رفتاري بر استرس ادراك شده و خودكارآمدي زنان مبتلا به سرطان سينه مؤثر بوده است (0/05 p). همچنين نتايج نشان داد، درمان فعال سازي رفتاري نسبت به درمان مبتني بر شفقت اثربخشي بيشتري داشته و در مرحله پيگيري نيز اين ميزان معناداري پايدار بود. نتيجه گيري: با توجه به نتايج به دست آمده مي‌توان گفت مداخلات مبتني بر شفقت و فعال سازي رفتاري اثربخشي بالايي در بهبود خودكارآمدي و كاهش استرس ادراك شده داشتند. لذا نتايج اين مطالعه مي‌تواند به درمانگران، روانشناسان و سياست‌گذاران حوزۀ سلامت و بهداشت روان كمك كند.