ساختار عاملي پرسشنامه باورهاي مطلوب برايانت در بين والدين داراي كودكان مبتلا به اوتيسم

زمينه: از متغيرهاي مورد توجه در رابطه با والدين داراي كودك مبتلا به اوتيسم، باورهاي مطلوب است. باورهاي مطلوب از مؤلفه‌هاي سلامت روان محسوب شده و داراي همبستگي و رابطۀ مستقيم با بهزيستي روان‌شناختي است. پژوهش‌ها نشان مي‌دهند والدين داراي كودك مبتلا به اوتيسم در معرض انواع آسيب‌هاي جسماني و رواني قرار دارند، به همين دليل شناسايي، رشد و گسترش باورهاي مطلوب براي پيشگيري از آسيب‌ها و بهبود سلامت روان در اين دسته از والدين ضروري به نظر مي‌رسد. در ايران تا كنون ابزار معتبري براي سنجش باورهاي مطلوب در والدين داراي كودكان مبتلا به اوتيسم گزارش نشده است. هدف: هدف از پژوهش حاضر، بررسي ساختار عاملي پرسشنامۀ باورهاي مطلوب در بين والدين داراي كودكان مبتلا به اوتيسم بود. روش: روش پژوهش حاضر از نظر هدف كاربردي و ازحيث ماهيت داده‌ها، همبستگي بود. جامعۀ آماري پژوهش شامل تمامي والدين داراي كودك اوتيسم در مدارس و انجمن اوتيسم شهرهاي تهران، كرج، شهريار و هشتگرد در سال 1401 بود. روش نمونه‌گيري به صورت در دسترس از نوع هدفمند و نمونه آماري پژوهش نيز شامل 321 نفر (248 زن و 73 مرد) از والدين داراي فرزند مبتلا به اوتيسم بود. براي جمع‌آوري اطلاعات از پرسشنامۀ باورهاي مطلوب (برايانت، 2003) و بهزيستي روانشناختي (ريف، 1980) استفاده شد. تحليل داده‌ها نيز با روش تحليل عامل تأييدي و ضريب آلفاي كرونباخ و با استفاده از نرم‌افزارهاي SPSS25 و AMOS24 انجام شد. يافته ها: نتايج پژوهش حاضر نشان داد، هر يك از گويه‌هاي پرسشنامه از توان لازم براي سنجش مؤلفه‌هاي باورهاي مطلوب (پيش‌بيني، لذت از لحظه و يادآوري) برخوردار بوده و هر يك از مؤلفه‌ها نيز از توان قابل قبولي براي سنجش عامل كلي‌تر يعني باورهاي مطلوب برخوردارند. ضرايب آلفاي كرونباخ سه مؤلفه پيش‌بيني، لذت از لحظه و يادآوري در پرسشنامه به ترتيب برابر با 0/89، 0/91 و 0/84 محاسبه شد. بر اين اساس مي‌توان گفت، گويه‌هاي هر يك از مؤلفه‌هاي پرسشنامه از همساني دروني قابل قبول برخوردار است. نتيجه‌گيري: با توجه به يافته‌هاي به دست آمده، به نظر مي‌رسد نسخۀ ايراني پرسشنامه باورهاي مطلوب، مقياسي معتبر براي اندازه‌گيري نگرش‌ها در رابطه با توانايي لذت بردن از تجارب مثبت چه در پيش بيني، چه لذت از لحظه و چه يادآوري است. همچنين اين پرسشنامه براي كاربرد در فعاليت‌هاي پژوهشي و كار باليني از ويژگي‌هاي روان‌سنجي مناسبي برخوردار است.