مقايسۀ اثربخشي درمان مبتني بر شفقت و درمان فعال‌سازي رفتاري بر تبعيت از درمان و كيفيت زندگي زنان مبتلا به سرطان سينه

زمينه: امروزه بقاي زنان مبتلا به سرطان سينه بعد از تشخيص افزايش يافته است، اما براي اين دسته از بيماران نه تنها بقا مهم است، بلكه تبعيت از درمان پس از بروز و تشخيص بيماري و افزايش نگراني دربارۀ كيفيت زندگي نيز حائز اهميت است. اثربخشي درمان‌هاي روانشناختي متعددي بر تبعيت از درمان و كيفيت زندگي اين بيماران مورد بررسي قرار گرفته است ولي در مورد مقايسۀ اثربخشي درمان مبتني بر شفقت و درمان فعال‌سازي رفتاري بر متغيرهاي مورد مطالعه، شكاف پژوهشي وجود دارد. هدف: هدف از انجام پژوهش حاضر، مقايسۀ اثربخشي درمان مبتني بر شفقت و فعال‌سازي رفتاري بر تبعيت از درمان و كيفيت زندگي زنان مبتلا به سرطان سينه بود. روش: طرح پژوهش حاضر نيمه آزمايشي، از نوع پيش‌آزمون - پس‌آزمون با گروه گواه و پييگيري دو ماهه بود. 45 نفر از زنان مبتلا به سرطان سينه شهر گرگان در طي سال‌هاي 1400 و 1401، با روش نمونه‌گيري تصادفي ساده در سه گروه درمان مبتني بر شفقت، فعال‌سازي رفتاري و گروه گواه قرار گرفتند. براي جمع‌آوري داده‌ها از پرسشنامه‌هاي تبعيت از درمان دارويي (موريسكي و همكاران، 2008) و كيفيت زندگي بيماران سرطاني (سازمان اروپايي تحقيقات و درمان سرطان) استفاده شد. شركت‌كنندگان در گروه‌هاي آزمايش، طي 8 جلسه 90 دقيقه‌اي تحت مداخلات درمان مبتني بر شفقت (گيلبرت، 2006) و درمان فعال‌سازي رفتاري (ديميدچيان و همكاران، 2006) قرار گرفتند. همچنين داده‌ها با روش تحليل واريانس اندازه‌گيري مكرر و آزمون تعقيبي LSD و با كمك نرم‌افزار SPSS19 تجزيه‌ و تحليل شدند. يافته ها: يافته‌هاي پژوهش نشان داد هر دو درمان مبتني بر شفقت و فعال‌سازي رفتاري بر تبعيت از درمان و كيفيت زندگي زنان مبتلا به سرطان سينه مؤثر بوده است (0/05 p). همچنين نتايج نشان داد، درمان فعال سازي رفتاري نسبت به درمان مبتني بر شفقت اثربخشي بيشتري داشته و در مرحلۀ پيگيري نيز اين ميزان معناداري پايدار بود (0/05 p). نتيجه گيري: با توجه به نتايج به دست آمده به نظر مي‌رسد مداخلات مبتني بر شفقت و فعال سازي رفتاري ضمن افزايش تبعيت از درمان در زنان مبتلا به سرطان سينه، مي‌توانند كيفيت زندگي اين دسته از بيماران را ارتقاء دهند. يافته هاي حاصل از اين مطالعه مي‌تواند به پزشكان، روانشناسان و سياست‌گذاران حوزۀ سلامت و بهداشت روان كمك كند.