اثربخشي برنامه آموزشي تحول كودك بر حل مشكلات خانواده و مشكلات رفتاري كودكان

زمينه: خانواده، بستري تعيين‌كننده براي تحول سالم كودك است. آگاهي والدين از شيوه‌هاي صحيح فرزندپروري و به‌كار بستن آن ها به شكوفايي استعداد وكاهش مشكلات رفتاري كودكان و همچنين كاهش تعارض در روابط خانوادگي منجر خواهد شد. برخي نظريه‌پردازان مشكلات رفتاري را اختلال‌هاي ناتوان كننده، افراطي و نامطلوب در تعامل با والدين تعبير كرد‌ه‌اند، روش‌هاي فرزند پروري ضعيف، روابط نامناسب والد-كودك مانند برخورهاي خشن انضباطي و ناهماهنگ مركز توجه آسيب‌شناسي است  كه باعث عدم شكوفايي توانمندي هاي كودكان مي گردد. شواهد پژوهشي نشان مي دهد اجراي برنامه‌هاي والدمحور بر سازش يافتگي، ايجاد دلبستگي و موفقيت كودكان در مواجهه با چالش‌ها تأثير داشته است، اما پژوهش هاي اندكي در زمينه اجراي اين برنامه‌ها در جامعه مورد مطالعه وجود دارد. هدف: مداخله آموزشي تحول كودك با اين هدف بر روي والدين اجرا شد تا اثربخشي آن بر حل مشكلات خانواده و مشكلات رفتاري كودكان سنجيده شود.روش: مطالعه حاضر از نوع شبه آزمايشي است كه در آن از طرح پيش‌آزمون- پس‌آزمون استفاده شده است. در اين پژوهش والدين كودكان ۷ تا ۱۲ سال در شهر تهران به صورت دردسترس براي شركت در كارگاه آموزشي تحول كودك اعلام آمادگي نمودند. تمامي ۳۲ نفر والد شاغل با استفاده از پرسشنامه كودك آيبرگ (۱۹۹۰) و مقياس حل مشكل خانواده (احمدي نوده، ۱۳۸۶) ارزيابي شدند. والدين گروه مداخله در پنج جلسه آموزش برنامه تحول كودك (شكوهي‌يكتا، اكبري و محمودي، ۱۳۹۴)  شركت كردند. براي تحليل داده‌ها به منظور بررسي نمرات در پيش‌آزمون و پس‌آزمون از آزمون t گروه‌هاي همبسته استفاده گرديد.يافته ها: يافته‌هاي به‌دست‌آمده نشان مي‌دهد ميانگين نمره حل مشكل خانواده در پيش‌آزمون و پس‌آزمون حاكي از افزايش ۱۱ نمره‌اي در پس‌آزمون است. مقدار t به‌دست آمده برابر 2/56 است كه در سطح 0/05 P معنادار مي‌باشد؛ همچنين ميانگين مشكلات رفتاري در پيش‌آزمون و پس‌آزمون حاكي از كاهش 3 نمره‌اي در پس‌آزمون است. مقدار t به‌دست آمده برابر 2/42 است كه در سطح 0/05 P معنادار مي‌باشد. لذا اين تغيير در هر دو مقياس از لحاظ آماري معنادار بوده است.نتيجه‌گيري: برنامه آموزشي تحول كودك، موجب كاهش در نمره مشكلات رفتاري و افزايش در حل مشكلات خانواده شده است. با توجه به تأثير مثبت اين برنامه بركاهش مشكلات رفتاري در كودكان كه منجر به بهبود تعارضات و مشكلات خانواده گرديده است، لذا تحقيقات بيشتر براي كاربست اين برنامه بر روي نمونه هاي بزرگتر پيشنهاد مي شود.