تأثير پارامترهاي هندسي الگوي انفجار بر خرج ويژه بهينه به كمك الگوريتم‌هاي خفاش و جستجوي كلاغ، مطالعه موردي: معدن سنگ ‌آهن سادات سيريز زرند

چال زني و انفجار، ازجمله مهم‌ترين مراحل استخراج در معادن روباز هستند كه بهينه سازي آنها مي تواند در كاهش حجم حفاري، ميزان مصرف مواد منفجره و درنهايت هزينه هاي استخراج معادن سطحي مؤثر باشد. در اين تحقيق، بر اساس مطالعات ميداني، تعداد 11 پارامتر حاصل از 130 مجموعه انفجار عملي در معدن سنگ‌آهن سادات سيريز زرند برداشت‌شده و ثبت گرديد كه 60 سري در ماده معدني و 70 سري آن در باطله بودند. با توجه به ضريب همبستگي پايين بين داده هاي باطله، فقط محاسبات مربوط به ماده معدني در نظر گرفته شد. خرج ويژه اين معدن با شش تابع مختلف رياضي توسط نرم‌افزار spss مدل سازي گرديد و از بين آنها مدل تابع چندجمله اي با ضرايب غير صحيح براي پيش‌بيني خرج ويژه انتخاب شد. بهينه سازي خرج ويژه توسط دو الگوريتم خفاش و جستجوي كلاغ انجام گرديد. با توجه به الگوهاي پيشنهادي، ميزان خرج ويژه بهينه با الگوريتم‌هاي خفاش و جستجوي كلاغ به ترتيب 0.66 و 0.703 كيلوگرم بر مترمكعب به دست آمد و معلوم شد مقدار بهينه‌شده با الگوريتم خفاش، نتيجه مناسب‌تري را پيشنهاد مي دهد. با آناليز حساسيت، پارامترهاي حساس و مؤثر در اين معدن براي خرج ويژه مشخص شدند. اين آناليز نشان داد، همه پارامترهاي هندسي ورودي به‌كاررفته در مدل سازي نسبت به خرج ويژه از حساسيت قوي برخوردار هستند و از بين آنها ضريب سفتي، بيشترين و خرج كل مصرفي، كم‌ترين حساسيت را دارد.