اثر كربن فعال بر جذب عناصر غذايي توسط گوجه فرنگي، خيار سبز و بادمجان تحت تنش بور آب آبياري

به‌منظور بررسي تأثير كربن فعال بر توزيع مقدار بور در اندام‌هاي مختلف گياهان تحت تنش آب آبياري حاوي بور، آزمايشي به‌صورت فاكتوريل در قالب طرح كاملاً تصادفي در شرايط گلخانه‌اي در دانشكده كشاورزي دانشگاه جيرفت اجرا شد. تيمارها شامل 3 نوع گياه (خيار سبز، گوجه‌فرنگي و بادمجان)، 3 سطح غلظت بور در آب آبياري (0.03، 2.5 و 5 ميلي‌گرم بر ليتر) از منبع اسيد بوريك و 4 سطح كربن فعال (صفر، 1، 2 و 3 درصد خاك) بودند؛ بنابراين اين آزمايش 36 تيمار داشت كه با لحاظ نمودن 3 تكرار در مجموع 108 واحد آزمايشي وجود داشت. گياهان به مدت 60 روز تحت تيمارها قرار گرفتند و پس سپري شدن زمان مذكور گياهان برداشت و بعد از آماده‌سازي نمونه‌هاي برداشت شده در آن‌ها غلظت فلزات (بور، آهن، روي، مس و منگنز) اندازه‌گيري گرديد. نتايج به دست آمده نشان داد كه با افزايش غلظت بور در تيمارها، غلظت عناصر مس (14.76 درصد) و آهن (4.45 درصد) در اندام هوايي گياهان افزايش ولي غلظت عناصر منگنز (9.72 درصد) و روي (47.02 درصد) كاهش‌ يافت. در مورد اثر كربن فعال نيز نتايج نشان دادند كه با افزايش مقدار كربن فعال در تيمارها غلظت عنصر روي (63.41 درصد) در اندام هوايي گياهان كاهش و در مقابل مقدار آهن (12.21 درصد) افزايش داشت. با افزودن كربن فعال، به دليل تخلخل، سطح ويژه زياد و اثر گروه‌هاي عاملي، بور موجود آب آبياري به دليل جذب توسط كربن فعال، كاهش يافته و در نتيجه مقدار جذب و انباشت بور در اندام هوايي گياهان كاهش يافت. احتمالاً استفاده از 2 تا 3 درصد كربن فعال مي‌تواند اثر مسموميت بور آب آبياري تا حد قابل قبولي كاهش دهد.