تأثير مداخله آموزشي مبتني بر تئوري رفتار برنامه‌ريزي شده بر رفتارهاي كاركنان در مديريت پسماندهاي بيمارستان حافظ شهر شيراز

زمينه و هدف: پسماندهاي بيمارستاني حاوي طيف وسيعي از ميكروارگانيسم ها بوده و به دليل خواص خطرناك به مديريت خاص نياز دارند و دفع نامناسب آنها براي محيط زيست و سلامت عمومي تهديد جدي محسوب مي شود. لذا هدف از اين مطالعه تعيين و تأثير مداخله آموزشي مبتني بر تئوري رفتار برنامه ريزي شده بر رفتارهاي كاركنان در مديريت پسماند بيمارستان حافظ شيراز بود. روش بررسي: اين يك مطالعه نيمه‌تجربي مي‌باشد كه در سال 1398 بر روي پرسنل بيمارستان حافظ شيراز شامل دو گروه درماني و خدمات، طراحي و انجام شد. جامعه آماري اين پژوهش به صورت تمام شماري شامل كليه پرسنل درمان(170نفر) و خدمات(32 نفر) بود. ابزارهاي اندازه‌گيري اين پژوهش شامل پرسشنامه تئوري رفتار برنامه ريزي شده و سنجش آگاهي بود كه روايي و پايايي آن به وسيله متخصصين برآورد و مورد استفاده قرار گرفت. ساير ابزارها چك ليست ارزيابي مديريت پسماند شامل؛ زيرساخت مديريت، تفكيك، جمع‌آوري، حمل، نگهداري موقت، دفع و فرم توزين پسماند بود. اين مطالعه در دو مرحله قبل و بعد از مداخله آموزشي اجرا شد، در مرحله اول اطلاعات قبل از مداخله با استفاده از پرسشنامه‌ها، چك ليست ارزيابي مديريت پسماند و توزين پسماندها(به مدت يك هفته مستمر) جمع‌آوري گرديد، سپس محتواي آموزشي طراحي شد. در مرحله دوم 2 ماه پس از مداخله آموزشي گروه‌هاي درمان و خدمات مجدداً پرسشنامه‌ها را پاسخ دادند، تكميل چك ليست و توزين پسماندها نيز انجام شد. داده‌هاي جمع‌آوري شده با استفاده آزمون‌هاي تي زوجي و ويلكاكسون تجزيه و تحليل شدند. يافته‌ها: پس از انجام مداخله آموزشي در نمرات آگاهي(0.001 p)، نگرش(0.001 p)، نرم‌هاي انتزاعي(0.001 p)، كنترل رفتاري درك شده(0.001 p) و قصد رفتاري(0.001 p) هر دو گروه درمان و  خدمات تفاوت معني‌داري ديده شد. پس از مداخلات آموزشي نيز تفاوت معني‌دار در سرانه پسماند عادي(0.05 p) مشاهد شد. در سرانه پسماندهاي عفوني، نوك تيز و برنده و شيميايي دارويي تغيير معني‌داري مشاهده نشد(0.05p≥). مديريت پسماند در زمينه تفكيك(0.001 p) جمع آوري(0.001 p)، حمل(0.001 p) و دفع(0.001 p) اختلاف معني‌دار داشت. زيرساخت مديريت و نگهداري موقت قبل و بعد از مداخله آموزشي يكسان بود. نتيجه‌گيري: يافته‌هاي پژوهش حاضر نشان داد كه مداخلات آموزشي مبتني بر نظريه رفتار برنامه‌ريزي شده در ارتقا آگاهي كاركنان درمان و خدمات و بهبود مديريت پسماندهاي بيمارستاني تأثيرگذار بود، هم‌چنين استفاده از راهبردهاي آموزشي و محتواي آموزشي مناسب مي‌تواند در ارتقاي كيفي مداخلات آموزشي بيفزايد.