بررسي رابطه‌ي بين استمرار و تنوع جغرافيايي صادرات با تنوع نوآوري، مطالعه‌ي موردي: شركت‌هاي كوچك و متوسط استان آذربايجان غربي

هدف از اين مطالعه بررسي جنبه‌هاي جديد تئوري يادگيري از طريق صادرات است. بدين‌منظور نمونه‌اي متشكل از 104 شركت كوچك و متوسط (SMEs) در استان آذربايجان غربي با استفاده از روش نمونه‌گيري تصادفي انتخاب شده است. اين داده‌ها بر‌اساس پرسشنامه‌ي اقتباس شده از بررسي‌هاي نوآوري جامعه (CIS) است كه هدف آن جمع‌آوري داده‌هاي نوآوري از شركت‌هاي كشورهاي اروپايي است و براي انعكاس شرايط اقتصادي ايران بومي‌سازي شده است. پرسشنامه توسط مديران شركت‌هاي منتخب از خرداد 1400 تا پايان شهريور 1400 تكميل شده است. سپس دو شاخص تنوع سيمپسون و شانون- وينر، براي تنوع نوآوري شركت‌ها محاسبه شده است. براي متغير صادرات دو شاخص استمرار صادرات و تنوع گسترده به‌كار گرفته شده است. سپس، شاخص شدت نهاده‌ي نوآوري، محدوديت‌هاي صادراتي و ويژگي‌هاي فردي و سازماني مدير شركت با استفاده از تكنيك تحليل تناظر چندگانه (MCA) محاسبه شد. در نهايت از مدل معادلات ساختاري تعميم‌يافته (GSEM) براي برآورد مدل اقتصادسنجي مورد نظر استفاده شد. با توجه به نتايج به‌دست آمده، استمرار صادرات و دسترسي به بازارهاي متنوع‌تر صادراتي اثر مثبت و معنادار بر تنوع نوآوري دارد ولي با توجه به ضرايب برآوردي نخست، بايد شرايطي فراهم شود كه فرايند استمرار صادرات براي اين بنگاه‌ها تسهيل گردد، سپس صادرات به مناطق مختلف در برنامه آن‌ها قرار گيرد.