چالش ها و راهبردهاي توسعه حمل بار در صنعت ريل ايران

متوسط سهم راه آهن از حمل و نقل بار زميني كشور در دو دهه گذشته 11.5 درصد و سرعت بازرگاني كمتر از 4 كيلومتر در ساعت است. حركت قطارهاي باري برنامه‌ريزي شده و قابل پيش‌بيني نيست. به‌علاوه، ارتباط ضعيفي بين زيرساخت‌هاي راه آن و تقاضا براي حمل و نقل ريلي بار وجود دارد. اگر اين‌ها را شاخصي از عملكرد نه چندان مطلوب حمل و نقل ريلي بار در ايران بدانيم، آنگاه پرسش از چالش‌هاي حمل و نقل ريلي بار و راهبردهاي توسعه آن موضوعيت مي‌يابد. پرداختن به چنين موضوعاتي هدف اصلي از نگارش مقاله حاضر است. چالش‌ها و راهبردها از فرآيند مصاحبه عميق با خبرگان و كارشناسان، منطبق بر نظريه داده بنياد، استخراج شده است. نتايج نشان مي دهد بهبود عملكرد صنعت ريل در حمل و نقل بار در گروي (1) انتزاع وظايف تنظيم گري، داوري و سياستگذاري از شركت راه آهن ج.ا.ا.، (2) اداره شركت راه آهن ج.ا.ا. بر اساس منطق بازرگاني و اعطاي مسئوليت كامل در احداث زيرساخت و در دسترس نگه داشتن آن، (3) اداره سير و حركت، صدور بارنامه، اعطاي مجوزها، تنظيم جدول زماني و تعيين حق دسترسي بر مبناي قواعد نهاد تنظيم گر مستقل، و (4) لحاظ اختيار و مسئوليت كامل در اداره قطار براي شركت هاي حمل بار، است.