اثر تغيير اقليم بر فنولوژي پوشش گياهي حوضه درياچه اروميه با استفاده از سري زماني تصاوير NOAA-AVHRR

تغيير اقليم به عنوان يكي از مهم‌ترين چالش‌هاي پيش روي بشر مي‌باشد. اين پديده تاكنون تاثيرات قابل توجهي را بر توليدات كشاورزي در اكثر نقاط جهان مخصوصا مناطق خشك و نيمه خشك بر جاي گذاشته است. همچنين، در اكثر مناطق دنيا طي دهه‌هاي اخير، متوسط درجه حرارت افزايش يافته است. امروزه در تحقيقات مختلف، شاخص‌هاي سنجش از دور به عنوان يكي از روش‌هاي نوين در شناسايي تغيير اقليم استفاده مي‌شوند. يكي از شاخص‌هاي مهم سنجش از دور، ويژگي‌هاي فنولوژي پوشش گياهي است كه در مطالعات اخير توانايي خوبي در شناسايي و تخمين پوشش گياهي نشان داده است. در مطالعه حاضر، با استفاده از سري زماني 5 روزه شاخص نرمال شده پوشش‌گياهي (NDVI) از تصاوير NOAA-AVHRR و پارامترهاي فنولوژي گياه، تغييرات پوشش‌گياهي مناطق مراتع و اراضي ديم حوضه درياچه اروميه در طول سال‌هاي 2013-1984 مورد بررسي قرار گرفت. داده‌هاي اقليمي دما و بارش از ايستگاه‌هاي هواشناسي حوضه درياچه اروميه اخذ و در مقايسه با نتايج تصاوير ماهواره‌اي استفاده گرديد. نتايج تحليل سري زماني در طي سي سال دوره آماري در حوضه درياچه اروميه نشان داد، پارامتر شروع فصل رشد در منطقه اشنويه، سقز و سراب در سال 2013 نسبت به سال 1984 زودتر آغاز شده است. اما در منطقه مراغه ديرتر آغاز شده است. پارامتر پايان فصل رشد در اشنويه، سقز و تكاب زودتر به پايان رسيده است. همچنين پارامتر اوج رشد در شهرستان‌هاي مذكور پوشش گياهي زودتر به حداكثر مقدار خود رسيده است. طول فصل رشد در شهرستان‌هاي اشنويه، مراغه و سقز به ترتيب كوتاه‌تر شده است. نتايج تحليل‌هاي آماري بدست آمده از تصاوير ماهواره‌اي و داده‌هاي اقليمي نشان داد كه تغييرات پارامترهاي فنولوژي به مكان وابسته مي‌باشد و همچنين شب‌هاي سرد و روزهاي گرم در ابتداي فصل رشد به ترتيب كاهش و افزايش يافته است. اما در انتهاي فصل رشد روزهاي گرم افزايش داشته است. اين تغييرات باعث افزايش شيب منحني فنولوژي رشد گياه در زمان پيري گياه شده است و در نهايت طول فصل رشد را كاهش داده است.