شماره ركورد
1382290
عنوان مقاله
مدلسازي تغييرات كاربري/ پوشش اراضي با تأكيد بر رشد اراضي انسانساخت به كمك تلفيق مدل CA-Markov و تحليلهاي تصميمگيري چندمعياره مبتني بر GIS (مطالعه موردي: حوضه آبريز رودخانه ارس)
پديد آورندگان
بولاقي ، صادق دانشگاه فردوسي مشهد - آزمايشگاه علم/ سيستم اطلاعات جغرافيايي و سنجش از دور - گروه جغرافيا , افصحي ، حانيه دانشگاه فردوسي مشهد - آزمايشگاه علم/ سيستم اطلاعات جغرافيايي و سنجش از دور - گروه جغرافيا , مينائي ، مسعود دانشگاه فردوسي مشهد - آزمايشگاه علم/ سيستم اطلاعات جغرافيايي و سنجش از دور - گروه جغرافيا
از صفحه
137
تا صفحه
158
كليدواژه
كاربري , پوشش اراضي , اراضي انسانساخت , زنجيره ماركوف , سلولهاي خودكار , تحليلهاي تصميمگيري چندمعياره (MCDM) , حوضه آبريز رودخانه ارس
چكيده فارسي
سابقه و هدف: در ساليان اخير افزايش جمعيت جهان و گسترش شهرنشيني، به ايجاد تغييرات گستردهاي در كاربري و پوشش اراضي منجر شده است. اين فرايند پيامدهاي زيانبار متعددي مانند افزايش دماي سطح زمين، جنگلزدايي و بيابانزايي، كاهش كيفيت خدمات اكوسيستم، كاهش تنوع زيستي و تهديد امنيت غذايي خواهد داشت. ازاينرو پايش و مدلسازي اين تغييرات ضروري است و ميتوان با مديريت بهينه اراضي گام مهمي در بهرهوري صحيح از منابع طبيعي و توزيع امكانات برداشت. نظر به اين مهم كه حوضه آبريز رودخانه ارس در طول زمان دچار تحولات بسياري بهخصوص در اراضي انسانساخت شده است، تمركز پژوهش حاضر بر مدلسازي تغييرات كاربري/ پوشش اراضي در اين حوزه است.مواد و روشها: در اين راستا ابتدا نقشههاي كاربري اراضي منطقه براي سالهاي 2000 و 2020 از پروژه Globeland30 مركز ملي ژوماتيك چين استخراج شدند. در ادامه نيز با توجه به سناريوي رشد اراضي انسانساخت و به كمك روشهاي BWM و MEREC كه از جمله روشهاي نوين تحليلهاي تصميمگيري چندمعياره مبتني بر GIS بهشمار ميروند، دو نقشه براي نمايش پتانسيل رشد اراضي انسانساخت منطقه تهيه شده است. در انتها اين دو نقشه و نقشههاي كاربري اراضي وروديهاي مدل CA-Markov را تشكيل داده و فرايند مدلسازي يكبار با تركيب BWM+ CA-Markov و بار ديگر با تركيب CA-Markov MEREC+ براي سال 2040 انجام شده است.نتايج و بحث: بررسي نتايج نشان داد كه در خروجي مدل تركيبي BWM + CA-Markov وسعت اراضي انسانساخت از 603 كيلومتر مربع در سال 2020 به بيش از 930 كيلومتر مربع در سال 2040 افزايش يافته است. درحاليكه اين رقم در خروجي مدل MEREC + CA-Markov حدود 829 كيلومتر مربع است. ازطرفي نتايج نهايي حاصل از اشتراك خروجي مدلهاي تركيبي مذكور نيز نشان داد كه وسعت اين اراضي از 603 كيلومترمربع در سال 2020 به 930 كيلومترمربع در سال 2040 افزايش خواهد يافت.نتيجهگيري: رشد فزاينده اراضي انسانساخت در اين حوضه ميتواند به تخريب منابع زيستمحيطي و تهديد اكوسيستم منجر شود. نتايج اين پژوهش مديران مربوطه را در راستاي مديريت بهينه شرايط پيش رو و فراهم آوردن زيرساختهاي مقتضي ياري ميرساند.
عنوان نشريه
سنجش از دور و GIS ايران
عنوان نشريه
سنجش از دور و GIS ايران
لينک به اين مدرک