ارزيابي فضايي ضريب كارايي فني، مقياس و مديريتي در مراكز رشد واحدهاي فناور ايران(روش تحليل پوششي داده‌ها با توجه به ظرفيت دانشي و صنعتي)

هدف محوري اين تحقيق بررسي ضريب اثربخشي و كارايي مراكز رشد واحدهاي فناور با توجه به ظرفيت دانشي و صنعتي در پهنه جغرافيايي ايران مي باشد. مراكز رشد يكي از نهادهاي موثر در تجاري سازي و توسعه ايده هاي دانش بنيان و استارتاپي مي باشند و كارامدسازي اين مراكز منجر به توسعه كسب و كارهاي نوظهور، خلق ثروت منطقه اي و اشتغال مولد و دانش بنيان مي گردد. در اين مقاله، از روش تحليل پوششي داده ها(DEA) و مدل بازده متغير به مقياس به عنوان ابزار تحليلي استفاده شده است و جامعه آماري اين مطالعه شامل 193 مركز رشد واحد فناور در سي استان كشور مي باشد. نتايج حاصله نشان مي دهد كه رابطه مثبت و معناداري بين رتبه علمي دانشگاهي و كارايي فني مراكز رشد وجود ندارد. به گونه اي كه در  استان كرمان با وجود آنكه رتبه 30-21 دانشگاهي را بخود اختصاص داده است و در منطقه نيمه صنعتي قرار گرفته، كمترين مقدار كارايي فني(رقم 0.315 ) را دارا مي باشد. از طرفي استان بوشهر با وجود اين كه در رتبه بندي دانشگاهي در سطح 50-41 و در منطقه ضعيف صنعتي قرار دارد، كارايي فني(رقم 0.931) بالاتر از ميانگين را بخود اختصاص داده است كه بخش اعظم بالا بودن اين رقم بدليل كارايي بالاي مديريتي آن مي باشد. نتايج بررسي كارايي مقياس، گوياي اين است كه استان هاي خوزستان، كردستان و مركزي داراي بازده فزاينده نسبت به مقياس هستند. مي توان گفت اين استان ها به دليل خصوصيت بازدهي فزاينده، در صـورت اسـتفاده از مقيـاس بـزرگ تـر، از سـطح هزينـه‌ متوسط پايين تر و درنتيجه افزايش بازدهي ستانده ها برخوردار مي شوند. همچنين 30 درصد از استان هاي مورد بررسي در مرحله بازدهي كاهشي نسبت به مقيـاس قـرار دارند و اين بدان معني است كه از توليد كمتري (به نسبت افزايش نهاده ها) بهـره منـد مـي شـوند، لـذا استفاده‌ بيشتر از نهاده ها و توليد كمتر به منزله‌ كاهش كارايي فني است. همچنين براساس نتايج بدست آمده 18مركز نيز داراي بازده ثابت نسبت به مقياس هستند كه اين امر نشان دهنده آن است كه چنانچه اين واحدها تمامي عوامل توليد خود را افزايش دهند، مقدار توليد به همان ميزان افزايش مي يابد و تغيير در مقياس توليد بر كارايي فني آنها تاثير ندارد.