مقايسه كارايي چند حشره‌كش زيستي و شيميايي متداول جهت كنترل كرم ساقه‌خوار برنج Chilo suppressalis Walker (Lep.: Crambidae) در گرگان

كرم ساقه‌خوار برنج Chilo suppressalis Walker (Lep.: Crambidae) يكي از مهم‌ترين و مخرب‌ترين آفات برنج در جهان و ايران به ويژه استان‌هاي شمالي مي‌باشد. اين پژوهش در قالب طرح بلوك‌هاي كامل تصادفي با شش تيمار شامل كلرپايريفوس، فيپرونيل ، فنيتروتيون ، حشره‌كش زيستي Bacillus thuringiensis، ماترين و شاهد (بدون محلول‌پاشي) و چهار تكرار در مزرعه‌اي واقع در روستاي هاشم‌آباد شهرستان گرگان به اجرا درآمد. جهت محاسبه درصد تلفات (كارايي) از فرمول هندرسون-تيلتون استفاده شد. تجزيه واريانس داده‌ها در نرم‌افزار SAS و با استفاده از مدل GLM انجام شد. مقايسه ميانگين‌ها به وسيله آزمون چند دامنه‌اي دانكن در سطح احتمال 5 درصد صورت گرفت. نتايج تجزيه واريانس ميزان آلودگي ساقه پس از گذشت 14 روز از محلول‌پاشي حشره ‌كش ها نشان داد كه بيشترين ميزان آلودگي مربوط به حشره ‌كش بي تي بوده در حالي كه ساير حشره‌ كش‌ ها در يك گروه آماري قرار گرفتند. اثر حشره‌كشي و كارايي تركيبات مورد بررسي با گذشت زمان افزايش نشان داد  به طوري كه بيش ترين كارايي حشره ‌كشي بعد از گذشت 14 روز از اعمال تيمارها مربوط به حشره كش كلروپيريفوس (%85.85) بود؛ در حالي كه از نظر آماري با ماترين (%78.97) و فيپرونيل (%79.65) دريك گروه قرار گرفتند. نتايج پژوهش حاضر نشان مي دهد كه حشره ‌كش زيست پايه ماترين در مقايسه با حشره‌كش‌ هاي شيميايي پرمصرف مي تواند گزينه مناسب و مطلوبي جهت كنترل اين آفت باشد.