برآورد زمان‌هاي كشنده چند دماي فرابهينه عليه حشرات كامل پنج آفت انباري

اثرات سوء مرتبط با كاربرد آفتكش‌هاي انباري، علاقه به استفاده از روش‌هاي جايگزين ايمن‌تر مانند كنترل فيزيكي را افزايش داده‌اند. كنترل فيزيكي، به ويژه از طريق مديريت دما، به عنوان يكي از اميدبخش‌ترين روش‌هاي جايگزين براي كنترل اين آفات به شمار مي‌رود. در اين پژوهش، اثر كشنده دماهاي فرابهينه 40، 43، 46، 50 و 54 درجه سلسيوس عليه حشرات كامل Trogoderma variabile Ballion، Callosobruchus maculatus (F.)، Lasioderma serricorne F.، Oryzaephilus surinamensis L. و Plodia interpunctella (Hübner) بررسي شد. طبق نتايج و با توجه به مقادير LT50 و LT95، تحمل حشرات كامل نر و ماده هر گونه به دماهاي فرابهينه يكسان بود. با افزايش دما، زمان‌هاي كشنده به شكل معني‌داري كاهش يافتند، اما روند آن در پنج گونه مورد بررسي متفاوت بود. مقادير LT50 دماي °C 40 براي T. variabile، C. maculatus، L. serricorne، O. surinamensis و P. interpunctella به ترتيب حدود 18، 9، 47، 34 و 7.5 ساعت بود كه براي دماي 54 درجه به ترتيب به حدود 7، 4، 12، 8 و 8 دقيقه كاهش يافت. مقادير LT95 برآورد شده دماي 40 درجه نيز به ترتيب حدود 3.7، 4.8، 5.7، 5.5 و 1.9 روز بود كه براي دماي 54 درجه به ترتيب به حدود 20، 18، 23، 14 و 18 دقيقه كاهش يافت. به طور كلي، هم با توجه به مقادير LT50 و هم LT95، سوسك توتون متحمل‌ترين گونه بود. همچنين، سوسك چهارنقطه‌اي حبوبات با توجه به مقادير LT50 و شپشه دندانه‌دار برنج با توجه به مقادير LT95 حساس‌ترين گونه‌ها به دماهاي بالاي مورد بررسي بودند. نتايج اين پژوهش به خوبي نشان مي‌دهند كه دماهاي فرابهينه به ويژه 50 و 54 درجه سلسيوس مي‌توانند در كنترل اين پنج آفت انباري و ساير آفات انباري بسيار موثر باشند و بدون نگراني از اثرات سوء بر محيط زيست و سلامت انسان، به روش‌هاي مختلف مورد استفاده قرار گيرند.