بررسي واكنش تعدادي از گياهان زينتي در برابر نماتد Meloidogyne javanica و ارزيابي اثر هم‌افزايي Neocosmospora solani با نماتد در گياه فروكاكتوس

با توجه به اهميت توليد گياهان زينتي و خسارت نماتد مولّد ريشه‌گرهي و قارچ عامل پوسيدگي ريشه در اين گياهان، مطالعه حاضر با هدف ارزيابي واكنش نه گياه ‌زينتي به نماتد Meloidogyne javanica و اثر هم‌افزايي Neocosmospora solani با نماتد بر روي گياه زينتي فروكاكتوس انجام گرفت. براي اين منظور، سوسپانسيون تخم و لارو M. javanica به عنوان مايه‌تلقيح نماتد روي گياهان زينتي مورد استفاده قرار گرفت و برخي فاكتورهاي رشدي گياهان و تعداد گره در ريشه مورد بررسي قرار گرفت. هم‌افزايي دو بيمارگر قارچ و نماتد نيز روي برخي فاكتورهاي رشدي فروكاكتوس با دو روش مايه‏زني همزمان و غيرهمزمان ارزيابي شد. در گياه ميرتلو (پايه آبي) گره قابل ثبتي وجود نداشت. بر اساس مقايسات انجام يافته بين گياهان مايه‏زني شده با نماتد، بيشترين تعداد گره در ريشه مربوط به بگونيا و كمترين در اشوريا، فروكاكتوس و آلوئه ببري مشاهده شد. فاكتورهاي رشدي مورد بررسي و شكل ظاهري نيز در اغلب گياهان با آلودگي بالا تحت تأثير قرار گرفته بود كه بيشترين تاثير در بگونيا مشاهده شد. در ارزيابي هم‏افزايي، نتايج هر دو روش نشان داد كه تيمار فروكاكتوس شاهد و تيمار داراي نماتد، بالاترين طول اندام هوايي را داشتند و كمترين طول اندام هوايي نيز متعلّق به تيمار مايه‌زني شده با نماتد و قارچ بود. همچنين گياهان شاهدِ بدون قارچ و نماتد، بالاترين و تيمار مايه‌زني شده با نماتد و قارچ، كمترين طول و وزن ريشه را داشتند. به‌طور كلي، نتايج اين پژوهش، قابليت بالاي نماتدهاي مولّد ريشه‌گرهي در ايجاد خسارت بر روي گياهان زينتي را نشان داد. از طرفي، اثرات هم‌افزايي M. javanica و N. solani در افزايش خسارت روي فروكاكتوس نيز مورد تاييد قرار گرفت. نتايج حاصل، ضرورت شناسايي و كنترل اين بيمارگرها را در گلخانه‏هاي توليد گياهان زينتي مشخص مي‌نمايد.