تحليل فضايي و استخراج روند جزاير حرارتي شهري كلان شهرهاي عمده ايران در فصل تابستان

سابقه و هدف: آزاد شدن انرژي گرمايي زياد، افزايش گازهاي گلخانه اي و همچنين كاربري زمين از عوامل اصلي ايراني تغيير اقليم محلي در شهرها است اثر محيط هاي شهري روي هوا سپهر و لايه مرزي مناطق شهري بيشتر به شكل جزيره حرارتي ظاهر مي شود جزيره حرارتي شهري به دليل آشفتگي قابل توجهي از كارهاي انرژي، رطوبت و واداشت هاي تابشي يك محيط حرارتي مصنوعي را به وجود مي آورد كه سلامت ساكنان شهري، منابع آب زير ساخت هاي شهري آلاينده هاي جوي و آسايش اجتماعي را با چالش هايي روبرو كرده است. علاوه بر اين، باعث تشديد امواج درماي و ايجاد تأثير منفي بر اميد به زندگي مي.شود توسعه مناطق شهري علاوه بر تغييرات دما، بر بارش، رطوبت و كيفيت هوا نقش قابل توجهي داشته و در طولاني مدت سيب دگرگوني آب و هواي محلي مي شود هدف از اين تحقيق تحليل فضايي و استخراج روند جزاير درارتي شهري كلان شهرهاي ايران در فصل تابستان است. مواد و روش ها، در اين پژوهش ابتدا ۵ كلان شهر ايران شامل ،تهران ، مشهد ،اصفهان، شيراز و كرج انتخاب شد. سپس از تصاوير ماهواره اي سالهاي ۲۰۰۳ تا ۲۰۱۸ لندست ۷ و ۸ براي بازيابي دماي سطح زمين (LST) و براي تحليل فضايي از آماره گينس اوره جي (Getis -OrdGi) و در نهايت جهت تحليل روند از روش من كندال استفاده شد. نتايج و بحث: نتايج نشان داد دماي سطح زمين در تمامي كلان شهرهاي ايران افزايش يافته است. ميانگين LST در مناطق ساخته شده در محدوده شهر بيشتر از ميانگين LST در مناطق غير شهري اطراف و حتي بعضاً خود شهر است و قوي ترين (SUHI) در مناطقي همانند سطوح آسفالتي باندهاي فرودگاهي، پاركينگها و سقفهاي گالوانيزه رخ مي دهد. شدت (SHUI) در تمامي كلان شهرها در مركز شهر بالاتر از ساير مناطق نيست. نتايج رونديابي با استفاده از روش من كندال نشان داد دماي سطح زمين در هر پنج كلان شهر ايران غير از اصفهان روند افزايشي دارد همچنين در مورد توزيع فضايي هاي سطح در ۵ كلان شهر ايران مشخص شد كه بين تراكم ساختمان و دماي سطح رابطه معكوس وجود دارد. نتيجه گيري:دماي سطح زمين در تمام كلان شهرهاي مورد مطالعه روند افزايشي دارد. شيب روند نيز براي كلان شهرهاي مورد مطالعه بالاتر از يك ۱ درجه سلسيوس است كه شدت روند در شهر كرج بيش تر از ساير كلان شهرهاي مورد مطالعه بود كميته شيب روند دماي سطح زمين در اصفهان و بيشينه آن در كرج محاسبه بعدي پيشنهاد مي شود شهرهاي بيشتري مورد مطالعه قرار گيرند تا برنامه ريزي هاي بهتري براي توسعه ديگر شهرها انجام شود.