بررسي جوامع بزرگ بي‌مهرگان كف‌زي رودخانه‌هاي قشلاق و گاوه‌رود (استان كردستان) بر اساس شاخص زيستي هيلسنهوف (HFBI)

بزرگ بي‌مهرگان كف‌زي به‌عنوان يك شاخص زيستي و بيان كننده شرايط محيط زندگي خود هستند. تحقيق حاضر در راستاي طرح مطالعات پايش كيفي سد مخزني ژاوه كه بر روي دو شاخه قشلاق و گاوه‌رود (استان كردستان) احداث شد به اجرا در آمد. هدف از اين مطالعه بررسي وضعيت بزرگ بي‌مهرگان كف‌زي رودخانه به‌منظور تعيين تراكم و فراواني گروه‌هاي مختلف آن‌ها و تعيين كيفيت آب رودخانه بر اساس شاخص زيستي هيلسنهوف صورت گرفت. نمونه‌برداري به‌صورت فصلي از 5 ايستگاه با سه تكرار انجام شد. نمونه‌برداري از ايستگاه‌هاي تعيين شده در پائيز 1399 شروع و تا تابستان 1400 (4 فصل) ادامه داشت. نمونه‌ها توسط الكل اتيليك 70 درصد تثبيت و در آزمايشگاه جداسازي، شناسايي و شمارش شدند. براي شناسايي نمونه‌ها، از كليدهاي معتبر استفاده و شاخص زيستي هيلسنهوف، بر اساس حضور نمونه‌ها در هر ايستگاه تعيين گرديد. بررسي جوامع بزرگ بي‌مهرگان كف‌زي نشان داد كه موجودات متعلق به 10 خانواده از 5 رده متعلق به زالوها، حشرات، سخت پوستان، كم‌تاران و دوكفه‌اي‌ها در ايستگاه‌هاي مورد بررسي، شناسايي شدند. بررسي‌ها نشان داد كه بيشترين فراواني در ايستگاه 5 با 34 درصد و كمترين فراواني در ايستگاه 2 با 7 درصد ثبت شد. بيشترين مقدار شاخص هيلسنهوف مربوط به فصل بهار با مقدار 7.45 و كمترين مقدار اين شاخص مربوط به فصل پائيز با مقدار 6.79 بود. بر اساس شاخص زيستي هيلسنهوف، كيفيت آب ايستگاه 2 به‌دليل نزديكي به خروجي پساب كارخانه تصفيه در طبقه بسيار ضعيف و آلودگي شديد قرار گرفت و بررسي‌هاي بيشتر جهت هرگونه بهره‌برداري پيشنهاد مي‌شود.