ارزيابي وضعيت بهره‌برداري ماهي كلمه خزري (Rutilus caspicus , Yakovlev, 1870) در سواحل جنوب شرقي درياي خزر با مدل LBB

پژوهش حاضر با استفاده از مدل LBB به ارزيابي وضعيت بهره‌برداري و برآورد نقاط مرجع شيلاتي گونه ماهي كلمه در سواحل جنوب شرقي درياي خزر در چهار دوره زماني 1390-1388، 1393-1391، 1396-1394 و 1399-1397 پرداخته است. مقادير بيومس نسبي (B/B0) در چهار دوره زماني مذكور به ترتيب 32/0، 14/0، 04/0 و 13/0 محاسبه شد كه نشان مي‌دهد كمترين و بيشترين نرخ تخليه به ميزان 68 و 96 درصد به ترتيب مربوط به اولين و سومين دوره زماني مي‌باشد. نسبت (F/M) از 16/1 در دوره زماني 1390-1388 تا 79/8 در دوره زماني 1396-1394متغير بود. نسبت‌هاي M/K، F/K و Z/K بدست آمده از داده‌هاي كل دوره نمونه‌برداري به ترتيب برابر با 44/1، 94/3 و 38/5 برآورد شدند. مقادير اين شاخص‌ها داراي نوسان بود بطوري كه بيشترين مقدار M/K و دو شاخص ديگر به ترتيب مربوط به اولين و سومين دوره‌ زماني بود. با توجه به شاخص B/BMSY، ذخيره ماهي كلمه در دوره زماني 1396-1394 در وضعيت تهي شدن و در سال‌هاي ديگر به شدت تحت بهره‌برداري بي‌رويه بوده است. بنابراين، نتايج مدل نشان مي‌دهد هم‌اكنون ميزان برداشت بيشتر از حداكثر محصول پايدار (MSY) بوده و ذخيره به شدت درحال كاهش و در وضعيت بحراني مي‌باشد. مقادير F/M و B/B0 نيز بهره-برداري بي‌رويه را تاييد مي‌كنند. در مجموع، نتايج مدل LBB تأييد مي‌كند كه منابع صيد ماهي كلمه در سال‌هاي اخير در سواحل جنوب شرقي درياي خزر به شدت كاهش يافته و در معرض خطر انقراض قرار دارد. جهت حفظ و احياي ذخيره مذكور نيازمند ارائه اقدامات مديريتي كارآمدتر و سخت گيرانه‌تري مي‌باشد.