اعتقاد به عامليت الهي از رهاورد استجابت دعا و عدم تنافي آن با قوانين حاكم بر طبيعت از منظر علامه مصباح يزدي

اعتقاد به ‌دعا و استجابت آن از زواياي مختلفي نيازمند تحليل است؛ زيرا از سويي نشانگر عامليت الهي در جهان بوده و از سوي ديگر، فرايند آن در نظامي رخ مي‌دهد كه قانون عليت از اصول بنيادين آن است. برهمين اساس، پذيرش تحقق پديده‌اي در پرتو استجابت دعا با چالش‌هايي مواجه است؛ به‌طوري‌كه برخي، استجابت دعا را برآمده از دخالت باري‌تعالي دانسته و آن را ناقض قوانين طبيعت مي‌دانند. در مقابل برخي تحقق يك پديده در عالم قانون‌مند طبيعت را به‌عنوان برآيندي از استجابت دعا، انكار كرده‌اند. با توجه به تأثيرات عميق نهاد دعا در نظام اعتقادي، ارائۀ ديدگاهي منجسم در چگونگي اثرگذاري دعا امري ضروري است. بدين‌منظور در نوشتار پيش‌‌رو كه با روش توصيفي ـ تحليلي بوده و با مراجعه به اسناد، كتب و مقالات آيت‌الله مصباح يزدي صورت گرفته است؛ استجابت دعا به‌عنوان بستر عامليت الهي در منظومه قوانين حاكم بر طبيعت، مورد تحليل قرار گرفت. نتايج نشان مي‌دهد كه استجابت دعا برآيند اثرگذاري طولي علل فراطبيعي بر علل مادي، در فرايند قوانين حاكم بر طبيعت است.