بررسي تطبيقي شخصيت معاويه در تاريخ و ويژگي‏هاي منافقان در قرآن كريم

هدف اساسي جستار حاضر، بررسي تطبيقي شخصيت معاويه (پسر ابوسفيان) براساس داده‌هاي تاريخي و ويژگي‏هاي منافقان در قرآن كريم است. نگارندگان در اين پژوهش كوشيده‏اند با مطالعه و بررسي گزارشات تاريخي، تصوير جامعي از ابعاد شخصيتي (شناختي، اعتقادي، گرايشي، اخلاقي و رفتاري) معاويه به‌دست دهند. اين تحقيق به شيوه تحليل محتواي كيفي متعارف به‌دسته‌بندي و بررسي گزاره‌هاي تاريخي مربوطه پرداخته است. نتيجه آنكه؛ معاويه، در بُعد شناختي، گرفتار جهالت، سفاهت و گمراهي‌ است؛ و در بُعد اعتقادي، منكر اسلام بوده، در ساحت گرايشي نيز تمايل به دشمنان خدا (مشركان و كفار) داشته و پشتيباني از آنها، همت اساسي او بوده است. اخلاق و رفتار فاسد او هم حكايت‌گر مزرعه‌اي آفت‌زده و پُر از علف‌هاي هرز و مسموم‏كننده است كه نتيجه‏اش مقابله با مظاهر دين اسلام و مذهب علوي است. از اين جهت شرح حال ايشان مطابقت اساسي با تيپ شخصيتي منافقان در آيينه قرآن كريم دارد. شناخت شخصيت اين‌گونه از منافقان و مخالفان حكومت اسلامي مي‌تواند راهنما و راه‌گشاي حاكمان و مسئولان نظام اسلامي در مواجه با حوادث مشابه باشد.